Diario Vasco

img
SENAR BAT
img
Jesus Mari Mendizabal | 28-01-2015 | 15:14| 0

Joan den larunbatean, gaueko hamarretako hotzetan, jokatu zen Gipuzkoako derbia Anoeta futbol zelaian Errealaren eta Eibarren artean. Athletic txarto dabil; Erreala, txarki; Osasuna, gaizki; Alaves, makal… Eibar, motel guztion alkate ibili arren aurten aurreneko aldiz, galtzaile atera zen Donostiatik. Suerteak ebaki omen zuen, gehienbat, auzia. Bat eta huts. Errealak arnasa eta Eibarrek putz.

Utz ditzagun, baina, futboleko emaitzen gorabeherak eta begira dezagun harmailetara… Denetik bada, jakina, bateko zein besteko zaleen artean. Zenbaitzuk, ordea (zerri goseak ezkurra amets), zentzutik kanpoan ari ez ote diren pentsa liteke, hotz pentsatzen jarrita; ero eta zoro garbiak ez ote dauden. Ormaiztegin esan ohi zen bezala, min gutxi eta axanpa asko. Zoro guztiak ez dira preso, benetan.

Bi begiak baino nahiago du zenbaitek futbola, futboldromoa. Itxura txoil diferenteak erakutsi arren, klub bat-bereko dira guztiak. Badirudi gogotan beti daramaten bakarra beren begininietako ekipoa dela; gainerako guztia, aldiz (bizitza bera, alegia), begitan hartua dutela. Bata, nahia; gainerakoa, nahieza. Etxekoa maite dute zakurrak harria bezala. Astean zehar, egunik egun, larri-ipurdi dabiltza asteburua noiz iritsiko, zertarako?, eta, errealitatetik ihesi, harmailetatik beren bizitzari builaka, oihuka, madarikazioka ekiteko.

Kasu sinesgaitz latza kontatu didate. Debagoienekoa izan behar zuen, agidanez, gizon adintsuak; Urola Garaiakoa, agian. Erreal-zale ala Eibar-zale ote zen da hemen gutxienekoa. Bi bazkide-sarrera zeuzkan, antza, joan den larunbateko zorioneko derbia ikusteko. Bere jarlekuan eserita lasai-antzean zegoen gizona partida noiz hasiko. Aldamenean, eskuineko aldean, inor ez, jarleku bat hutsik… Hartan, gizaseme handikote bat inguratu eta esertoki hura okupatua ote zegoen galdetu zion. Eta:

—Ez. Libre dago.

—Harrigarria da –gizasemeak–, harrigarria denez. Bazkidea izango da, noski, eta gaur etorri ez!? Zein zentzuzko zintzo, hau bezalako sarrera izaki-eta, gaur bezalako partida ikustera etortzen ez da!? Gipuzkoako derbia, sekula eztakoa, liga puri-purian dela, eta agertu ez…? Nola liteke, baina, tamainako astakeria egin…!

—Egia esan, jarlekua nirea da. Aspaldi erosi nuen. Berez legez, nire emazteak egon behar zuen hemen aldamenean, baina zendu zen, akabo. Hauxe da euskal futbol ekipoen arteko lehendabiziko derbia biok elkarren ondoko hemen ez gaudena, duela berrogeita koska urte ezkondu ginenez geroztik; gaurko hauxe da aurreneko aldia…

—Ene, bada… Barka! Penagarria, benetan. Atsekabean lagun ni ere, gizona… Hala eta ere, ordea, ez al zenuen beste norbait, ez dakit ba nik, adiskideren bat edo, seme-alabaren bat edo, auzokoren bat edo, senitartekoren bat edo, hemen ondoan jarrita lagun egiteko, gaur bezalako futbol-egun handian?

Gure aitonak buruarekin ezetz, ezetz.

—Ez, ba. Denak ere hileta-elizkizunaren ondoko parafernaliatan geratu dira.

Bizargorri, 2015-01-28

Ver Post >
BETAURREKOENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 21-01-2015 | 08:48| 0

Marka gertatu zaio gure ezagun gazte bati atzo, marka gertatu zaionez! Errege egunaz geroztik, lanak hala aginduta, Madrilen da mutila. Atzokoa San Sebastian eguna eta andregaiaren urtebetetzea izanagatik. Penatxo du berak ere; batez ere, andregaiarentzat akordatzean. Edozein moduz ere, ohitura lege, maiteari zertxobait bidali beharko ziola, bada, eta, betaurreko berri batzuen premian zebilela jakinik, hiriko optika batera jo zuen, joan den astean, antiojo bueno-bonito-barato batzuen bila.

Bazen han aukera… Atzenerako, behintzat, bizpahiruren artean, hauexek eta kito. Damatxo saltzaileak, kobratu aurretik, paper berdexka batean bildu zizkion antiojoak. Alde egiterakoan, ordea, gure ezagunak bere fardeltxoa ez, baina beste oso antzeko bat hartu zuen salmahai gainetik, konfundituta, norbaitek aurretik han utzia noski. Errare humanum est. Fardeltxo hura optikako neska bezero batena zen, eta kuleroak zeuzkan barruan, kuleroak!, ondoko kortse denda batean erosi berri-berriak.

Gure ezaguna ez zen, bistan da, hutsegite handiarekin konturatu. Eta handik zuzen postetxera joan zen. Idazki bat egin zion artaz eta kartaz bere neskari. Ondoren, fardela eta gutuna sobre propioan sartu eta postaz bidali zituen Hondarribiara, neska-lagunaren etxera. Errare humanum est, sed perseverare diabolicum. Atzo jaso zuen honek sobrea. Ireki sobrea, ireki fardeltxoa eta… hura ustekabekoa, arranetan! Ez zuen halakorik inondik espero bere mutil kikilarengandik. Eta, ikusmin denak zerbait min, gutuna zalapartaka ireki zuen, bi begiak talo. Hona hemen zer zioen:

«Maite maitea. Zure gustukoa izatea espero dut erregalua. Izan ere, aspaldian zabiltza betikoekin, eta gauzok noizean behinka aldatu beharrekoak dira. Hemengo saltzaileak azken modakoak omen direla baieztatu dit. Berak soinean zeramatzanak erakutsi dizkit eta, bene-benetan, igoal-igoalak dituzu. Neuk ere, badaezpada, probatu nahi izan ditut. A ze nolako barreak egiten dituen andre saltzaileak, halako prendak barregarri suertatu ohi direlako gizonezkoongan; are gehiago niregan, ondotxo dakizu-eta berezko zera nabarmenak ditudala.

«Dendan zebilen neska gazte batek ere lagundu dit aukeratzen. Eskatu dizkit, bereak kendu eta hauek jantzi ditu, neuk argi ikus nitzan alde on guztiak. Nire ustez, dama saltzaileari ederkiago ematen zizkion, neska honi ile-pizarrek gainez egiten zioten-eta. Halere, dena den, ondo ematen zioten zerok… Eta erosi egin ditut. Dizkizut.

Jar itzazu; erakutsi gurasoei, senideei, nahi duzun guztiei, ea zer dioten. Zure xahar haiekin ibiltzen ohitua lehen, hasieran xelebre sentituko zara, agian. Batik bat, azken bolada luzean bat ere erabili ez duzulako. Baldin txikiegiak badituzu, et-et!, marka uzten dute. Baldin handitxo badituzu, berriz, erne!, erori egingo zaizkizu eta. Esan didate, gainera, ondo-ondo garbi ditzazula sarri; baita igurtziekin kontuz ibiltzeko ere, hondatu egiten omen direla eta. Batez ere, kontu eman ezazu non-zertan zabiltzan, galdu gabe alegia, zuk nonahi kentzeko ohitura handia duzu eta.

Hauxe baino erregalo hoberik ez zait burutik pasa. Hurrena noanerako, jantzita ikusteko amorratzen nago, maitea! Musu handi-handi bat bi masailen erdi-erdian!

 

Bizargorri, 2015-01-21

Ver Post >
HAIZEZ IZORRA PUTZEZ ERDI
img
Jesus Mari Mendizabal | 14-01-2015 | 08:52| 1

Auto aspaldikoa daukagunok urtero badugu bisita bat egin beharra, derrigor eta badaezpada, IAT edo ITV delakora. Urteen joanean, gutxi-asko, beti sortzen delako matxura ez bada higadura, edota kolpea ez bada ere kaltea… Tokatzen zaion aldiro, beste askok bezala, gure Patxik ere aurrez, derrigor ez baina badaezpada, Donostiako garaje izendun batera eramaten du bere Mercedes antigualeko bezain elegantea, ikusmira teknikoa egin diezaioten. Eta beti edo gehienean aurkitzen diote argietan ezpada kubiertetan, motorrean ezean balaztan, akatsen bat konpondu beharrekoa.

Bihar du ITV delakoa Patxik Irunen, atzo eraman zuen autoa kapitalera, gaur kontatu dit niri han ikustea eta entzutea tokatu zitzaiona. Merezi du jakitea, jakitea merezi duenez. Artean ez omen ziren goizeko hamarrak izango, garajera iritsi zenean. Enplegatu mekanikoa lanean ari omen zen zain eta muin, Jaguar ikusgarri baten sekulako motor tzarra desmontatzen. Egun on. Egun on. Itxaron pixka bat, mesedez… Hartan, zain zegoela, gizaseme dotore jantzia sartu omen zen autotegira. Egun on.

Ahotsa ezagutu, inondik ere, eta derrepente altxatu omen zuen burua langile mekanikoak motorraren zilindro buruko juntura gainetik. Diosala gogotsu itzuli eta gizon haren aurkezpena egin omen zion gure Patxiri. Hura omen zela, alegia, kardiopatia guztien sendatzailea, bihotzeko espezialista aparta, kirurgialari itzal handikoa mundu guztian… Gero, doktoreari presentazioa egin zion gure Patxirena, hau era bada-eta nor. Eta elkarri bostekoak eman zizkioten txeraz bezero biek.

Lehendabiziko ele-meleen ondoren, enplegatu mekanikoak, artean ere eskuak trapu batekin igurzten zituela (bat-batean ideia bitxia etorririk izango zitzaion-eta burura zast), zera galdetu zion mediku handiari, haixea hartuta bezala:

—Aizu, utziko al didazu galdera petral samarra egiten?

—Nola ez, ba? –medikuak–. Esan, gizona, esan…

Eta auto ikusgarri haren motor tzarraren ondora eraman omen zituen bezero biak. Eta, jainko ttikien mailara bera ere iritsia zelakoan, nonbait, zuka baina mailuka, hala esan omen zion mediku ospetsuari, ttentte:

—Begira iezaiozu honako motor honi. Nik neuk ireki diot bihotza, baita balbulak eta transmisio ardatza atera eta konpondu ere; nik neuk kokatu dut pieza bakoitza bere tokian egoki… Eta orain, horra, motorra badabil! Bizi-bizirik da autoa!

—Primeran –medikuak–. Baina zer esan nahi didazu horrekin…?

—Zer esan nahi izango dizut, ba. Zuk eta nik, funtsean, lan berbera egiten dugu. Antzeko parezido. Zergatik nik kobratzen dut kaka bat hilean behin, eta zuk diru mordoa noiznahi, handik eta hemendik? Zergatik, biok antzeko lana eginda…, e!?

—Batere ahal baduzu, saia zaitez zure lana motorra martxan dela egiten…

«Haizez izorra, putzez erdi» esanda bukatu zidan gure Patxik bere kontaketa.

Bizargorri, 2015-01-13

Ver Post >
ANTIBESeko ALKATEarena
img
Jesus Mari Mendizabal | 07-01-2015 | 08:52| 0

Frantziako Kostalde Urdinean dago Antibes, Niza eta Cannes-etik ez oso aparte. Notizia izan zen alkate jaunak iaz idatzitako gutuna edo ohar-orria; egunotan beteko da urtebete juxtu. Guraso musulmanek herriko eskoletako jangeletatik zerrikia baztertzeko, erabat kentzeko, eskatu omen zuten; eta bertako herri-nagusiak, ezezko biribila emanez, hautsi-urratuak egin omen zituen, zirt-zart, ikastetxeetara bidalitako honako gutun honen bitartez. (Erosi bezalaxe saltzen dut nik).

«Ez. Zergatik eta zertarako…? Musulmanek uler dezaten eurak direla Frantziara, Frantziako ohituretara, hemengo tradizio eta bizimodura jarri behar direnak, eurak direlako hona emigratzea erabaki zutenak; uler dezaten, hemengo gizartera egokitu eta Frantzian eraz bizitzen ikasi beharra dutela; uler dezaten, eurak direla beren bizimoldea moldatu behar dutenak, eta ez noski zintzo asko beren etxean jaso dituzten frantsesek; uler dezaten, frantsesak ez direla xenofoboak eta arrazistak, musulman etorkin mordoa onartu dute-eta (musulmanek eurek ez bezala onartu ere, ez baitute beren herrian atzerrikorik begi onez ikusten).

«Ez. Zertarako eta zergatik…? Frantsesek, munduan beste herrialde ugarik bezala, beren nor izanari uko egin nahi ez diotelako inolako maneraz, internazionalista guztien esanak eta erasanak gorabehera; baldin Frantzia babes-herri bada, ez delako aldian aldiko ministroak edo gobernuak kanpotarrak jasotzen dituelako, frantses herriak berberak jasotzen dituelako baizik, frantses herriak koanto, herria bere osoan kontsideratuta.

«Uler dezatela, azken batean, Frantzian bere Gabonetako zuhaitzek, bere elizek, bere ospakizun erlijiosoek, bere erlijioa bera ere, eremu pribatu hertsian gelditu behar izaten dutela, bertako erro judu-kristau eta guzti (ez erro judu-kristauen damuz, ez). Beraz eta hortaz, alkatetzak arrazoi bete-betea du, islamarekin eta haren delako sharia erlijioarekin hautsi-mautsirik edo traturik batere egin gabe.

«Laikotza edo laikotasuna trabatzat daukatenei, Frantzian horregatik konforme ez dauden musulmanei, gogorarazi nahi diet mundu zabalean berrogeita hamazazpi herrialde musulman zoragarri existitzen direla, jendetsuak gehienak, pozarren eta beso-zabalik hartuko eta jasoko lituzketenak, sharia legea errespetatze aldera.

«Zeuen herrialdeak utzi eta Frantziara etorri bazarete (eta ez zuen ohitura eta fede bereko lurralde musulmanetara joan), Frantziako bizimodua beste tokietakoa baino hobekotzat jo duzuelako da, baldinbaitere.

«Behin sikiera, sikiera behingoagatik behin bakarrik bada ere, egiozue zuen buruari honako galdera begien bistako hauxe, zintzo: “Zergatik ote gaude gu hemen Frantzian hobeto, jaio gineneko geure ama-lurrean baino? Zergatik ote da…!?”.

«Bada, galdera horretxen erantzunaren parte bat besterik ez duzue, zer?, eta, hain zuzen ere, herri honetako eskoletako jangeletako… zerrikia. Horra dena esan. Aditu nahi duenak ez bitza belarriak itxi».

Bizargorri, 2015-01-07

Ver Post >
HIRU EGUN ETA HIRU BASO
img
Jesus Mari Mendizabal | 31-12-2014 | 09:11| 0

Hiru egun: atzo, etzi eta etzidamu; hiru baso: topo, topa eta tope… Izan ere, gaur abenduaren 29a izaki, dagoeneko gazte-gaztea ez dagoen lagun baten abentura kontatzera nator. Urtero bezala, atzo ere, inozente egunez, andre sikologo adiskide baten etxera joan zen bisitan, bere moduko batzuekin, birziklatzera. Gauza ilun guztien arrazoi gordeen zaleok, bost lagun guztira, behin aretoan baltsan jarririk zaudela, dama sikologoak, bileraren gidariak, kristalezko baso bat ur altxatu zien begien parera.

Denek ere «Erdi hutsik ala erdi beterik al dagoen galdetuko ziguk, seguru!» egin zuten beren kolkoetarako; baina, ez, bada. «Zenbat pisatzen du, zuen ustez, honako baso honek?», galdetu zien itsumustuan. Batek, ehun gramotik gora ez omen zela asko izango; besteak, berrehun gramo gutxienean baietz; hirurehun gramo izango omen zela, seguruxeagotan ere, hurrengoak… Koadrilako andre sikologoak orduan, eguneko lezioa eman zien, honela gutxi gorabehera:

«Baso honen pisu absolutuak garrantzirik ez du; zenbat denbora eusten diodan, horretan dago koxka. Minutu bakar batez eutsiko banio, ez legoke arazorik bat ere; ordubetez eutsiko banio, berriz, besoa minduko litzake zerbait ere; egun oso batez eutsiko banio, ordea, zurrunduko eta sorgortuko litzaidake oso-osorik oinazetan… Basoaren pisua ez da aldatzen; baina, hori bai: zenbat eta denbora gehiago eutsi, orduan eta eramangaitzago bihurtzen da, edozeinentzat…».

Eta jarraitu zuen: «Gutako bakoitzaren buruhausteen basoa duzue honako hau. Topo eta topo eta topo egiten dugu baso horrekin bizitzan, egunen-egunean ez bada, bai aldian-aldian. Buruhausteoi adi-adi bazaude pixka batean, ez da ezer gertatzen; segitzen badiezu atentzioa prestatzen temati, min ematen hasiko zaizkizu; eta, baldin egun osoan horiei so bazaude, berriz, sorgortu egingo zaituzte, paralizatu, ezertarako gauza ez zarela utziko… Baso hori bazterrera ematen ikasi beharra dago».

Lezioa ikasita, pelikula batean bezala ikusten dut nik gaur, zer-nolako martxa eramango duen gabon-zaharretan etzi gure lagun esoterikoak, gauza ilun guztien arrazoi gordeen bila. Buruhausteen basoa bazterrera utzi, ahaztu, eta okasiotako baso zilarrezkoa hartuko du etxeko txoko beroan lehenbizi, topa eta topa!. Autoa hartuta gero, Irungo kaleetan barrena gau hotz beltzean, ordu txikiek luze joko diote… Eta, azti batek aztiatu balit bezalaxe, jakin ere ondotxo dakit etzidamu (etzi damu!), urte berri egunean, mezu luze bat bidaliko digula adiskideoi, zera esanez eta kontatuz:

«Kontseilu on bat eman nahi dizuet zurrutari eta gidatzeari buruz. Aditu ondo. Bart arratsean, eguna ere halakoa-eta, etxean bapo jan eta kalean lepo edan ondoren, tope-tope-tope!, konturatu naiz gehixko nuela plastikozko basotik. Eta nik sekula egin eztakoa egin dut bart: autoa han bertan utzi, hiri-busa hartu eta etxera etorri. Onik eta pozik ailegatzea sorpresa ederra da, sorpresa ederra denez! Batez ere, kontuan harturik dedio! nik ez dudala sekula busik gidatu, ez dakidala non ostiatik atera dudan eta, oraindik ere (gaueko lanak egunezko lotsak), etxe-aurrean dagoela aparkatua!».

Ez dela abentura sinesgarria…? Gezurrak ere nonbait bizi beharko du, bada!

Bizargorri, 2014-12-29

Ver Post >
FAMILIA ETA ASTOA
img
Jesus Mari Mendizabal | 24-12-2014 | 09:58| 1

Hamabi urte bete zituenean, txikitatik agindua zioten bezala, Maria eta Joxe gurasoek Galileatik hasi eta Judearainoko bideak eta herriak eta bazterrak ezagutzera eraman zuten Jesus, uda zabaleko oporretan, astoaren gainean ipinita. Nazaretetik hasi eta Cana bisitatu zuten lehendabizi, Kafarnaum hurrena…

Hiri hartan sartu orduko, purrustadaka hasi zen jendea: «Ikusten duk hori, ikusten…? Ume mukizu gaizki hazia! Asto gainean eroso bera eta guraso zaharrak errukarri oinez, erramaletik hartuta… Gobernu txarra etxean, zakurren potroak heltzean!». Orduan, Mariak Joxeri belarrira: «Gure umeagatik gaizki esaka ari dira. Ezin utziko diegu, ba…?». Semea asto gainetik jaitsi eta aita bera jarri zen gainean.

Hala, tipi-tapa, handik hurrena Samarian barrena, ama-semeak oinezko eta aita astoaren bizkarrean arre-arreka, Emausera ailegatu ziren. Han ere jendea ez zegoen isilik egoteko eta, familia ikusita, marmarka ekin zioten, zein isil zein ozen: «Lotsagabea halakoa! Mutikoa eta ama gajoak astotik tiraka oinez, eta bera lasai arraio apatx jarrita… Etxeari eusteko habe txar eskasa potrohandi hori!». Jesusek aitari keinu egin eta ama asto gainera igotzea erabaki zuten, aita-semeak oinezko zirela.

Hala, tipi-tapa berriro, berehala ailegatu ziren Jerusalem handira ere, ekialderantz. Hiriko kale jendetsuetan barrena sartu ordukoxe, hara populuaren gaitzespen berbaroa barra-barra: «Gizagajoa! Lanez txikitzen ibilirik izango duk gau eta egun familia aurrera ateratzeko eta horra esker ona… Semea bestea, gaixoa! Ama aise-nahi horrek aterako zizkiek heltzetik babak, porlos!». Jendea kaleetan txutxu-mutxuka entzunda, erabaki zuten hirurak asto gainean jartzea.

Eta hala abiatu ziren biharamunean beren ibilbidean, tipi-tapa, harik eta Belenera iritsi ziren arte. Han, jendea burlaka berriz ere, familiaren abelera ikusita: «Azpian dijoana astoa da baina, gainekoak badira azpikoa adina… Etzijoak hutsirik asto horren gaina: asto baten gainean, hiru alajaina… Puskatuko ziotek bizkarreko zaina!». Zer egingo…?, zer demontre egingo…?, eta, handik aurrerako guztian, hirurak oinez joatea erabaki zuten, alaporai!

Judean zebiltzan eta jo zuten Hebron. Jendea erruz ikusmiran, beste egiteko askorik gabe, kalean gora, kalean behera… Laster heldu zitzaien han ere belarri zulora kritika eta gaitzestea eta iseka: «Horra, horra, horra hiru txoro! Asto gainean joan besterik ez txukun, eta hahor oinez tonto, tentel eta tuntun!». Honaino ipuina.

Ongi, kristaua; eta zer ipuin honek aditzera ematen dizu, ez bada gurekin egunero gertatzen dena…? Zernahi egiten dugula ere, purrustada, marmarra, gaizki esana, txutxu-mutxua, maisea edota burla. Zer egin, hortaz!? Bada, aspaldi esana dago: «Porro unum est necesarium». Azkenean, egiteko bat bakarra dago: bakoitzak bere astoari arre, noiz gainetik noiz azpitik. Eta kito. Zer esangoak galtzen ditu zangoak.

Urte berri, urte zahar: beti bestea praka zahar. Urte zahar, urte berri: beti gurean zaharrak berri; zoroak ere igerri. EGUBERRI ON!

Bizargorri, 2014-12-24

Ver Post >
SPINOZAREN JAINKOA (eta II)
img
Jesus Mari Mendizabal | 17-12-2014 | 08:30| 1

            Hona hemen, orain hurrena agindu bezala, Spinozaren Jainkoaren (euskaldunon Urtzi zaharraren) berri emanez bigarren eta azken atala, euskaraz lehen aldiz. Deus sive natura; esan nahi baitu, Jainkoa edo Natura. Albert Einstein jakintsuari, Estatu Batuetan unibertsitatez unibertsitate hitzaldiak ematen zebilela, sarritan galdetu izan omen zioten ea Jainkoagan sinesten al zuen. Eta fisikari alemanak beti «Sinesten dut Spinozaren Jainkoagan» erantzuten omen zuen. Jainko hori da mintzo:

            «… (Ikus lehen atala aurreagoko blogean). Ahaztu, ahaztu zeinahi gisatako mandamentuak; zeinahi gisatako legeak, ahaztu. Zu manipulatzeko eta kontrolatzeko trikimailuak baizik ez dira, zugan erruaren sentipena besterik sortzen ez dutenak. Lagun hurkoa errespeta ezazu; ez ezazu eragin zeuretzat nahiko ez zenukeenik. Eskatzen dudan bakarra ganora da; ganora edo ardura edo axola zure bizian; sen ernea izan dezazula aldian aldiko gidari.

            Ene laztana, bizitza hau ez da proba bat, ez da koska bat, ez da inorako urrats bat, ez da saio-aldi bat, ezta paradisurako ataria ere. Bizitza hauxe duzu hemen orain dagoen bakarra; behar duzun bakarra. Librea sortu zaitut oso; ez da saririk, ez zigorrik; ez da pekaturik, ez bertuterik; inork ere ez darama oharpenik, inortxok ere ez kontu-libururik. Librea zara oso zure bizitza zeru edo infernu bihurtzeko.

            Ezin ziurta nezake bizi-aldi honen guztiaren ondoren besterik ezer badenik. Eman diezazuket, alabaina, aholku: bizi zaitez gerora ezer ez balitz bezala; honako hauxe bazenu bezala, existitzeko eta maitatzeko eta gozatzeko, aukera bakarra. Hartara, ezer ez balitz gero, gozaturik izango duzu eman dizudan okasioa. Eta zerbait ere balitz akaso, zaude ziur, ziur zaude, ez dizudala ondo ala gaizki portatu zaren galdetuko. Galdetuko dizut: Gustura ibili zara? Dibertitu zara? Zerk dizu atseginik gehien eskaini? Zer duzu ikasi…?

            Utzi, utzi nigan sinesteari. Sinestea uste izatea da, igarri ematea, iduri egitea… Nik ez dut nigan sinets dezazun nahi; zugan senti nazazun nahi dut. Zugan senti nazazun nahi dut zure maitea laztantzen duzunean, zure alabatxoa babesten duzunean, zure zakurra ferekatzen duzunean, itsasoan bainatzen zarenean…

            Utzi ni laudatzeari; utzi niri leunkeriak egiteari. Ze jainko egolatra arraio uste duzu naizela!?Aspertu egiten nau laudatua izateak, gogaiturik nago eskerrak jasotzeaz. Esker oneko zaudela zu ere…? Erakuts ezazu, bada, zure burua eta osasuna eta lagunak eta ingurumaria zainduz. Goi-gainetik begiratua sentitzen zarela, miretsirik bizi zarela…? Azal ezazu, bada, zure poza! Horixe da-eta ni laudatzeko manera.

            Utzi, utzi gauzak katramilatzeari behingoz; utzi, nitaz irakatsi dizkizuten pellokeriak pellokirten moduan errepikatzeari. Soil-soilean, ziur-ziur jakizu hemen zaudela, bizirik zaudela, mundu honek miragarririk aski baduela… Zer egiteko behar duzu, hortaz, mirari gehiago? Zer egiteko, esplikazio gehiago!? Ez nazazu hemendik kanpo bilatu; ez nauzu-eta aurkituko. Bila nazazu barruan…, hortxe nago, zure barrunbeetan taupa-taupa!».

Bizargorri, 2014-12-17

Ver Post >
SPINOZAREN JAINKOA: DEUS sive NATURA
img
Jesus Mari Mendizabal | 10-12-2014 | 08:52| 0

            Albert Einstein jakintsuari Estatu Batuetan, unibertsitatez unibertsitate hitzaldiak ematen zebilela, maiz egiten omen zioten honako galdera betiereko hau: «Jainkoagan sinesten al duzu?». Eta fisikari alemanak, beti ere, erantzuten omen zuen: «Sinesten dut, bai, Spinozaren Jainkoagan». Spinozarenik ezer, ordea, inork gutxik zuen irakurria entzule guztien artean nonbait, eta lehen adinean geratzen bide ziren gehienak, erantzunaren funtsaren berririk gabe. Zeuri ere, irakurle, huts-egite berbera gerta ez dakizun, euskarara neure gisara ekarria, hemen erakutsiko dizut Spinozaren jainkoaren berri; edo (sive) Naturaren. Gaur, lehen erdia; hurrengoan, gainerakoa.

Jainko delako hori honela omen litzateke mintzatuko:

            «Utzi, utzi errezatzeari eta bular-kolpeka aritzeari! Zure bizitzaz gozatzera mundura atera zaitezen nahi dut nik. Goza eta kanta eta jolas dezazun nahi dut, zuretzat egin dudan guztiaz disfrutatuz. Utzi, utzi nire etxeak omen direnetara, zuk zeuk eraikitako tenplu hits, hotz, ilun horietara, joateari! Nire etxea mendietan da, basoetan, ibaietan, aintziretan, hondartzetan… Horietan naiz ni bizi, eta horietako bakoitzean dut nire zureganako amodioa agertzen.

            Utzi, utzi zure bizitza gupidagarria nire erru egiteari. Egundo ere ez dizut nik esan zugan gaiztorik dagoenik, ezta bekatari zarenik ere, ezta sexualitatea txarra duzunik ere… Ez! Sexua neuk eskaini dizudan oparia duzu, zeinaren bitartez zure maitasuna, zure estasia, zure poza aditzera eman ahal dezakezun. Utzi, hortaz, sinestarazi dizuten guztiaren erruduna nor?, eta ni egiteari.

            Utzi, utzi Liburu Santuak direlakoak irakurtzeari, ez dute-eta nirekin ezertxo ere zer ikustekorik. Baldin eta, bateko egunsentian, besteko paisaian, betiko adiskideen hazpegietan, behin betiko zeure seme-alaben begi-ninietan ikusten ez banauzu, ez nauzu inongo inolako liburutan topatuko. Halere, behin ere izan ez dena, behin gertatzea nahiko.

Utzi, utzi beti-beti niri eskean jarduteari, eta izan ezazu nigan konfiantza. Zuk esan behar ote didazu, bada, niri nolatan moldatu behar naizen nire egitekoetan!? Ezta hurrik eman ere… Utzi, utz iezaiozu niganako beldurrez txikitzen bizitzeari. Ez zaitut epaitzen, ez kritikatzen; ez naiz haserretzen, ez zapuzten; ez dizut zigorrik ematen, ez mehatxurik egiten. Maitasun hutsa naiz ni; bete-betean!

            Utzi, utzi niri barkamena eskatzeari, ez dago-eta zer barkaturik. Neuk sortutakoa zara. Neuk sortu zintudan zure grinez, zure mugez, zure plazerrez, zure premiez, zure inkoherentziez, zure…, zeure buruaren jabetasunaz! Nolaz, beraz, egotz diezazuket ezeren errurik zuri, baldin nik sortu bezala jokatzen baduzu!? Nolaz, baina, egotz diezazuket deusen errurik zuri, baldin zeu zarena neuk egina bada!?

Uste al duzu, gaizki portatzen diren neure seme-alabentzat, erre-toki bat egin dezakedala nik, betirako, in saecula saeculorum!? Zein nolako jainko arraiok egin dezake halako disparaterik!? Nork, ezinagoko izugarrikeria halakorik!? Lehenago zeru-goiak eroriko dira… (Jarraituko du: hau ez da ipuina, bai talo-burdina!).

Bizargorri, 2014-12-10

Ver Post >
ESKOLA ETA KARTZELA
img
Jesus Mari Mendizabal | 03-12-2014 | 08:58| 2

                            Hauteskunde-aurreko kanpai-hotsak hasiak dira dinbili-danbalan. Alderdi politikoak esnatu zaizkigu berriz ere, eta aurki ekingo diote zalapartaka, bisita hemen bisita han, inoiz bestela ikusi gabeko bazterrak amainatzeari, zurikatzeari, limurtzeari…, direnak eta ez direnak aginduz, koipea dariela. Diru-soinuak erakusten baitiete nola atzeak eta aurreak dantzatu. Porru-jorra ederrak aterako dizkigute berriz ere…, berentzat!

                            Izan ere, hitzetik hortzera dabil hedabideetan ustelkeria eta iruzurra, hitz zuria eta diru beltza, “geuk libre edozer eta inorentzat ez ezer”. Barcenas, Del Nido, Fabra, Matas…, dagoeneko hartuak daude atxilo; Acebes, Rato, Bono, Mato…, kartzelan agian gerora apopilo. Badirudi, politikarietan alerik ere ez dela libratzen, zurien-zurienetatik gor-beltzetaraino. Badirudi, eskola ederra bildu dutela guztiek ere (politikari, epaile, sindikalista, gobernari, …) deliturako. Kartzelara bidean dirudite.

                            Honako anekdota hau Ebroz beheiti gertatu omen da, baina igual-igual gerta zitekeen noski gure Hegoaldeko hiriburuetako edozeinetan ere; Donostian bertan, esaterako. Bi politikari, gizaseme adinean sartua bata, andre gaztea bestea, hauteskunde-aurreko bisita erritualak ari dira elkarrekin egiten, zaharrak erakuts diezaion berriari nola egin behar diren politikan gauzak, politika pollikitto politez.

                            Joan dira aldirietako eskola publiko batera (Morlans-era, adibidez) eta zuzendariak: «Arazo mordoa daukagu –esaten die, gorabeherak aletuz–. Kalefazioa ez dabil, jangelako sabaia erortzear dago, komunak puskatuta daude… Gureak egin du, non eta ez diguzuen laguntzen. Mesedez…!». Politikari biek buru-makurka baietz eta baietz… Zaharrak, atzenean: «Ez duzue, ez, atarramendu onik. Errukarri zaudete, bistan da. Saiatuko gara hau guztiau zaharberritzen. Ahalegina egingo dugu. Agindu, ordea, ezin agindu dizuegu ezer zehatz ziur. Presupuestoak ez dira gomazkoak».

                            Handik hurrena, abiatu dira kartzelara bisitan (Martutenera, eman dezagun). Eta han ere zuzendariak: «Arazoak dauzkagu. Zuen laguntzaren beharrean gaude. Dozenerdi bat jakuzzi dauzkagu eta bat ere ez dabil erabat ondo: goizetan, nonbait hor; arratsaldeetan, ordea, ura ez da aski berotzen… Okerrena, dena den, antena parabolikoarena da. Ikusi, ondo ikusten dute presoek telebista, baina azken boladan marratxo mehe batzuk sortzen dira inoizka, eta, jakina, zertarako dago HDa, bereizmen handiko pantaila!? Alfer-alferrik…». Adineko politikariak orduan, xeraz: «Zaudete lasai. Inori emanenean, zuei emango dizkizuegu laguntzak. Datorren astean bertan izango duzue dena konpondua. Utzi nire kontu. Hitza ematen dizuet. Agur!».

                            Hala behintzat, jo dute kalera. Eta, behin han zirela, neska politikari berriak, harrituta, esaten dio zaharrari: «Ez dakit ba nik, gizona… Eskolako gajoei deus ere ez diezu agindu, hor konpon! Kartzelako hauei, aldiz, gorabehera guztiak berehala konponduko zaizkiela agindu diezu, kosta ahala kosta… Kartzela hobeto dago eskola baino! Zer dela eta?». Bere denboran eskola “ederra” bildutako politika-gizonak, eskarmentu handiko elementuak, orduan zapla: «Zer dela-eta, diozu…? Zu atzera eskolara joango al zara berriz…!?».

Bizargorri, 2014-12-03

Ver Post >
KATU OTZANARENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 26-11-2014 | 08:43| 0

            Ormaiztegi Sanandresetan, eguraldi aldrebesetan. Zernahi toka daitekeelako; zernahi kuanto. Hotza eta beltza, batik bat. Bete-betean agertzeko oraindik ia hilabete falta omen zaion arren, aurki erakutsiko digu neguak muturra. Sanandresekin datorrelako gurera itzala eta lainoa, bisutsa eta aldagoia, elurra eta izotza. Giro petrala. Baita orain ehun urte ere… Eta kasua etorri zait gogora, gure amona zenari aditua, bera ume gorri zela Zeraingo Haizpean gertatu omen zena.

            Urte garaitsu honetantxe, hotzera bidea hartu eguraldiak eta sekulako gordina jarri zuen egunetan. Xebero mutilzaharra bakarrik bizi zen mendi goiko borda batean. Ttanttoren baten falta izan behar zuen gizajoak. Neguari muturra ikusi zioneko, tipi-tapa herriko dendara jaitsi zen oinez, ostiral goiz batez, izotza zuri-zuri zegoela. Herrian, beste guztiek bezala, oso ezaguna zuen dendaria; eta laguna.

            —Egunon, Krispin. Aizak hi, hasi dituk hotzak eta, ohea epeltzeko eta oinak berotzeko erabiltzen diren ur-poltsa gomazko horietako bat emaidak, faborez.

            —Kasualidade arraioa, moteil! Oraintxe denbora asko ez dela eraman dik Kortazarreko Lutxik neukean azkena. Etzaidak alerik ere gelditzen, gizona…

            Ea zer demonio egin behar ote zuen ba berak ondorengo gau luzeetan, mendi goenean bakarrik, hotzak akabatzen… Lehenago izana zuela ur-poltsa gomazko bat, baina auskalo noizkoa, eta, erabiliaren erabiliz, maiztu, zartatu eta hautsi egin zitzaiola iaz; berri baten premian zegoela nahitaez, biziko bazen…

            —Lasai, moteil –orduan dendariak–. Bazekiat zer egin: nire katua utziko diat.

            —Zeeer…!? Hire katua!?

            —Katua, bai. Behin baino gehiagotan berotu izan zizkiek gurean umeei oinak ohean, gozo asko! Pottolo-pottoloa duk, otzan-otzana. Hik izara artean sar ezak, oinetan ipin ezak poltsa balitz bezala, eta ikusiko duk zer den epelaren atsegina! Ez zaik mugitu ere egingo… Datorren asteartean iritsiko zaizkidak gomazko poltsa berriak. Orduan etor hadi, bat eraman ezak hiretzat, eta katua atzera guretzat.

            Konforme. Mila esker. Eta tipi-tapa pox antzean abiatu zen borda-etxera bueltan Xebero… Hurrengo egunean, baina, eguna argitzearekin batera, hara non agertzen den berriz mutilzahar gizajoa, aurpegi guztia harramazkaz josita, errukarri.

            —Krispin! Kabendio! Har ezak hire katu madarikatu hau eta sar ezak kabitzen zaian zulotik! Ikusten al duk nola utzi nauen!? Har ezak…, akabatuko diat-eta, bestela!

            —Zer kristo egin diok ba!? Hau baino animalia otzanagorik ez zegok-eta inon!

            —Otzana!? Otzana, esaten duk? Zakurren potroak! Inbutu-muturra ipurtzuloan ezarri nionean, ondo mantendu zuan, geldi, zintzo. Baina, ai ene, honen amorrazioak, honen mao-marruak, honen atzamarkak… ur-irakina botatzen hasi nintzaionean! Nola jarri zitzaidaan, putakumea halakoa! Ezta infernuko deabru guztiak hartuta ere…

Bizargorri, 2014-11-26

Ver Post >

Categorías

Otros Blogs de Autor