Diario Vasco
img
Fecha: septiembre, 2017
KOPETA BELTZEZ
Jesus Mari Mendizabal 27-09-2017 | 7:33 | 0

Nire kopetarik beltzenez; aurpegi muzinik ilunenez: Badirudi bazoaztela. Bazen garaia. Zu zeu, akaina bazina bezala poltronari atxikia, zeure ahalegin guziez iraunean iraunez, Moncloako zure jarlekuari uko egin baino herria hondora joan zedin nahiago izanez; zuk zeuk ez duzu kaltea besterik eragin, gehien-gehienengan. Gezurtia zu, hantustea, autoritarioa, goienekoen morroia, ustezko ustela; lapurren eta ustelen babeslea, faltsua, ezjakina, oiesa eta putz-harroa… Benetan, edozein beste herrialde zibilizaturentzat, lotsagarria zara zu. Baita zuk “partido” deitzen diozun lapur elemenia ere, zeure antzera eta gantzera eginak den-denak. Edo alderantziz, igual dio.

Ez duzue zuek utzi ezta euro publiko bakar bat ere zuen poltsikora sartu gabe; aritu izan zareten ia-ia kargu publiko guztietan lapurretan zarete aritu. Valentziara begiratu besterik ez dago. Bide-okertu, xahutu edo, mugarik gabe, lapurtu, ostu, xixkatu egin duzue ari izandu zareten Administrazio Publikoko ekintza orotan: esleitze, lan-eskaintza, kontratu, kontzesio eta diru-laguntzetan. Diru publikoez nonahi jabetu zarete, osperik handieneko erakundeetatik hasi eta haur-eskola nahiz nazioarteko solidaritate programetaraino; azpiegitura ekipamenduetatik hasi eta ospitaletako horniduren kontratuetaraino. Ez da zuek ez duzuela Kanten lege etikoaren arrastorik ere, ez; da, egia totala da, zuek gizatxar koadrila erabatekoa zaretela.

Hasiera-hasieratik, analfabetoez, zozoiloez, psikopatez, jainkojaleez, ustelez, eskrupulurik gabeko lotsagabeez, ultra-atzerakoiez, aprobetxategi eta inutilez eratu zenuen zuk gobernua; denak, noski, nondik zer harrapatzeko pronto; den-denak, jendea larrutuz, baldinbetan, guztioi bizitza garrazteko prest. Zuek eragin duzue, zeuen eredu neofrankistez, parerik gabeko inboluzio demokratikoa. Zuek zapaldu dituzue eskubideak eta libertateak; zuek kendu duzue demokrazia gune publikoetatik; zuek bihurtu duzue langileria esklabo, jendea pobreagotuz, emigratzera behartuz, langabe larriak emendatuz, pentsiodunei lapurtuz, ezinduei laguntzak ukatuz, herri altxorra murriztuz.

Goitik beheraino usteldu duzue zuek Estatua; administrazio osoa bete duzue funtzionario salkorrez, senitartekoez, jan-txakurrez, ahaidez, adiskideez edota, besterik gabe, ipurdi miazkatzaileez. Hedabide publikoak: zuek desegin duzue horien objektibotasuna; agit/prop delakoaren aparatu gisa setatsu darabiltzazue; “liberalismo” deitzen diozuen faszismo “adeitsu” eta irribarretsuz jantziak dauzkazue nabarmen. Kazetari probokatzaileak: benetako lakaio, propio dauzkazue enpresa handien (Corte Inglés-en eta auskalo zenbat gehiagoren) soldatape zuzenean, herritarrak oro engainatuz. Baita soldata gehigarri franko kobratu duen lotsagabe mordoa ere; Valentzia, Madril, Galizia estafatu duena, besteak beste. Zuen diru-gose azkengabearekin, zuen gaitasun ezaz eta zuen ergelkeria erremediorik gabearekin herria izorratu duzue.

Katalanak badoaz, eta ondo egingo dute; duintasun pittin bat duenak ezin baitu jasan lapur ustel lotsagabeez gobernaturik egotea. Hondamendiak urte asko iraungo du; eta arduradun nagusia zeu zara, soldata gehigarriena. Zoazte. Zoazte zuen herritarren desohorez, isekaz eta mespretxuz blai. Pasa zaitezte, baina, kutxatik aurrena; itzul ebatsia; presenta epailearengana.

(Ramón Cotarelo, idazle katedradun politologo madrildarraren karta duzu honako hau).

Bizargorri, 2017-09-27

Ver Post >
KERKAPORTA
Jesus Mari Mendizabal 20-09-2017 | 7:49 | 3

Stefan Zweig idazle Vienar bikainari bigarrenez irakurri berri diot “Bizantzioren konkista” narrazio historikoa. Txoramenezko atseginetan irakurri ere. Eta handixe dakart nire oraingo historia hau. Gaur egungo Istanbul Konstantinopla izandu bide zen aurretik, eta Bizantzio aurretiago. Bosforo itsasartean kokatua, Gizadiaren Ondare aspaldi deklaratua, Asia eta Europa bi zatitan banatzen dituen mugan dago, bi zibilizazioen mugondoan…

1451ko otsailaren 5ean, sultan turkuaren seme zaharrenari, Mahomet-i, 21 urte zituela, notizia heldu zitzaion: «Zuen aita hil da». Jakin eta berehala, bere anaia gaztea hilarazi ondoren, sinesgaiztokoen (kristauen) kontrako gerrara prestatu zen bete-betean; erra errabiatuz, baina isilka. Zintzoa bezain ankerra zen, arduratsua bezain traidorea; gizon ikasi eta artezalea bezain basati krudela, odola uraren pare isurtzeko kapaza… Konstantino enperadorea hitz ezti lasaiez hartu zuen etxean. Izan ere, zenbat hitz eder saldu behar den, nork bere gezurraren edertzeko; izan ere, despotak, gerra prestatzen ari direnero, bakeaz mintzatzen baitira ausarki, nahi beste armatzen ez diren bitartean.

Bitartean, isil-misilka, barkuak, armak, gotorlekuak, kainoiak, murruak, tropak, aleak…, armada otomanoa emendatzen, emendatzen… Bitartean, xaloki, eliza greziarrean eta katolikoan, Erroman eta Atenasen, Sofian eta Venezian, denak Bizantzioz ahaztu xamarrik, bakoitza bere zoko-mokoko politika hika-miketan lanpetuta… Historian maiz gertatu izan da: kultura (europarra) indar guziz bat eginik defendatu beharrean, estatuek eta jauntxoek ez dakite, alditxo batez ere, beren arteko gorabehera lukur miserableak baztertzen. Lasai egoteko, esaten zieten; laguntza bidaliko zietela; baina Bizantzion kristau arruntak larri, aldarte gaitzean, une batetik besterako hondamendiaren zain, etsi itsu izuan.

1451ko maiatzaren 29an jo zuten turkuek eraso erabatekoa 150.000 gudari sutsuz, Islamaren aginduzko garbitzeak eta otoitzak egin ondoren, «Jagura!» oihuka, jo-ta garbitu! Hiri barrukoen eta aldirikoen, Bizantzioko biztanleen eta kanpoko arabiarren, tirabirak eta amarruak izugarriak izan ziren; nik hemen aletzeko gehiegi… Pasadizo txiki baten anekdota handia esango dut.

Bazirudien Bizantziok eutsi egingo ziola arabiarren eraso zitalari; ematen zuen kanpokoek ez zutela barru-barrura sartzeko modurik… Hartan, hiriaren lehen harresi eta bigarrenaren artean noraezean zebiltzala, turku gutxi batzuek Kerkaporta izeneko atetxo bat topatu zuten ustekabean. Zabalik! Ate txiki, oker handi. Bake garaian, ate nagusiak iltzez eta giltzez itxita mantentzen ziren orduetan kanpotiko oinezkoak hirira sar ahal zitezen zeukaten atexka hura bazter ezkutuan jarria. Akabo: turkuak ilaran mordoka sartu ziren handik, barrukoak ustekabean harrapatuz eta akabatuz. Kito: Kerkaporta ate deskuiduan zabalik utziak erabaki zuen munduko historia.

Non gurutzea hautsi, han Ala nagusi. Sastakai, su-arma eta leherkari, hango txikizioa! Sakeoak, hilketak, bortxak, liburu eta kuadro erreketak… Porrot honek Mendebalde osoa jarri zuen dar-dar. Venezian, Florentzian, Genovan, Frantzian, Alemanian…, damua zama. Kerkaporta atetxo ahaztutik zorigaiztoko indar basa kriminal suntsitzailea sartu zitzaien etxera, jo-ta hautsi. Historian, ordea, bizitzan bezalaxe, damuak ez du bueltatzen une galdua; eta mila urtek ez dute, ordu bakar batean deskuidatua, berreskuratzen.

Bizargorri, 2017-09-20 (Gaurko ilargi berrian, Niza, Brusela, Paris, Londres, Bartzelona, … gogoan).

Ver Post >
ZAHAR ETXEA ALA KARTZELA
Jesus Mari Mendizabal 13-09-2017 | 7:43 | 0

Elkarrekin lagun joan berri dira lau jubilatu zahar oporrean hortik zehar. Laurak urtetan aurrera sartuak, baldinbaitere. Gazte emaneko uste osoan bikote biak, hala eta ere. Zaharrak ez omen ditu bere kopetako zimurrak ikusten; baina, «etxe zaharrak, itogin» dio gure esaera antzinako batek… Hala, lau lagunetako batek oinazea du beti belaunetan, bigarrenak min zorrotza sarri gerri-bizkarretan, hirugarrenak kuidado handia bihotzaren aldarteetan, laugarrenak prostata, pixa egin ezinetan. Mina eta ezina, madarikatuetan.

Bazkalondorengo gintonikarekin, lauetako batek Kasandra aipatu zuen, Greziako mitologiako andrea, eta kontatu zuen Apolok gaitzetsi egin omen zuela aurrena, eta etorkizuna aurrez ikustera kondenatu hurrena: etorkizuna jakin bai, baina ezin izango zuen ezer egin geroa aldatzeko, moldatzeko; horri esaten omen zaio Kasandraren agonia. «Kartzela latza izan behar du derrigor horrek!», komentatu zuen bigarrenak. Hirugarrenak, berriz: «Zer arraio esaten ari haiz? Gu geu gaudek egoera horretantxe: adin handiko dagoeneko, jakin bazekiagu aurki zer datorkigun eta, inola kristo demonio, ezin diagu ezer egin geure geroa aldatzeko». Eta laugarrenak koplatan errematatu zuen (des)grazia: «Mixerikordiak du atea zabalik; pilulez mantenduko gaituzte apalik».

Kartzelako egurra eta Miserikordia edo Zahar Etxeko pilula. Afalondoko bigarren gintonikarekin, euforiaren argi berotan, bati otu zaio derrepente ez ote litzatekeen askoz ere hobe zaharrak, atso-agureak, kartzeletara bidaltzea; eta gaizkileak, aldiz, zahar etxeetara… Ideia txit egokia iruditu zitzaion bigarrenari eta aldeak aletzeari ekin zion bat-batean: «Hartara, diziplina gorabehera, dirua jaso egingo genuke, jan-edana eta zaintza larrutik ordaintzen ibili gabe hilero; aulki gurpildunak musutruk ipiniko lizkigukete; zaintze-bideoak egun eta gau edukiko genituzke, gaitzen batek jota ere; hogei minuturo guardia bat etorriko litzaiguke bisitan zer nola gauden begiratzera, zernahi partitzera; oheak astean bi aldiz garbituko lizkigukete; liburutegia, soinketa gela, terapia fisikoa, piszina, doako irakaskuntza, ordenagailua, telebista, gela pribatua, trapitxeoa, paseatokia…, hori guztia gure esku izango genuke; eskatuenean, gainera, pijama, oinetakoak, esku-lana eta lege laguntza ere eskainiko ligukete; aparteko tokia izango genuke familiakoak eta lagunak bakarka hartzeko; sexu-aserako gela bat prest geneukake, terapia osasungarriaren izenean…».

Hirugarrenak: «Gaizkileek, aldiz, Zahar Etxean janari hala-moduzkoak izango lituzkete, hotz-epel; pilulak postrerako; zaintza bai, baina gutxixko; apenas batere bigilantzia esturik gabe, erdi lo egongo lirateke, han-hemen etzanda edo eserita edo oheari lotuta, bare zintzo umil esaneko…; arratseko bederatzietan, hor-hor, ilunpetan geratuko lirateke argirik gabe; astean behin dutxa, egunero puzzle eta marrazki, gauero lo-lo; eta hilero hiru bat mila euro ordaindu behar. Hilero! Beti ere, bizi esperantzarik gabe apenas, Kasandraren agonian bezala, laster datorkiena garbi ikusiz bai, baina ezer ere egin ezinik».

Laugarrenak: «Kartzela hobe dun guretzat, hortaz, Mixerikordia baino. Zertan gauden gu hemen, destino petralari etsi hotzean begira!? Eta…, eta…, laurok batera joan eta politikari malapartaturen bat jo eta garbituko bagenu? Denok kartzelara…!». Eta bikote biek batera: «Bera onena; ez gaitun galduan geldituko!», adostu zuten hirugarren gintonikez kopa-topa eginez.

Bizargorri, 2017-08-13

Ver Post >

Otros Blogs de Autor