Diario Vasco
img
Autor: bizargorrizena
GERRA SOINUKO ADARRAK
img
Jesus Mari Mendizabal | 16-03-2016 | 9:32| 4

Joan den igandean ere, egunero bezala, gosaldu ondorengo nire lehendabiziko lana, egunkari pare bat leitzea… Gipuzkoako Noticias hartu nuen bat. Eta, nire artean, erabaki nuen, zekarrena zekarrela, albiste-zutabe-artikulu sorta hartatixe atera behar nuela, halaz edo holaz, gaurko nire blogerako idazlana. Eta honatx. Lau nituen aukeratu, laurak azpimarraz josi, laurak bat bakarrera bildu.

Bat. Irene Cormenzana. Lekunberrin bizi den andrea, 20 urtez “SOS Balkanak” babes-taldean jarduna, dagoeneko begien distira mindurez galduxea omen duena. Eta hala dio, hitz laburretako mezu luzetan: «Gerra da gizadiaren dezepziorik handiena; etsai bat baduzula sinestarazten dizute aurrena, harik eta egia bilakatzen den arte gero; zein erraza den pertsonak piztia bihurtzen; etxekona etsai ikustea latza da: neskak ezagutu ditut eskolako mutil lagunek bortxatuak…; hasieran dena da propaganda, manipulazioa, arrisku faltsuak asmatzea, zabaltzea, haizatzea…».

Bi. Pablo Muñoz. Ig. Sánchez Cuenca doktorearen «La desfachatez intelectual» liburua aipatzen du eta gomendatzen. Intelektual subentzionatu espainiar lotsagabeen artean dakartza Fernando Sabater, Jon Juaristi, Jiménez Losantos, Mikel Azurmendi, Félix de Azúa, Aurelio Arteta, Antonio Elorza, Carlos Herrera eta abarren abarra; PCE, GRAPO, ORT, ETAn ibiliak batzuk; Egin, El País, Diario 16n idatziak beste batzuk…; potroetan jarritakoa esaten omen dute, lasai demonio, axaleko ideia kaxkarinez beti, beti larderiatsu, beti inpunitatez, beti etsai bila, beti gerra soinuko adarrean…

Hiru. Miguel Sánchez-Ostiz. Espainiaren miseriaz dihardu (labana-zale profesionalez: El País, ABC, La Razón…, guztiak ere mer-mer marraka); koroaz eta monarkiaz (handiusteko txotxongilo buru motzekoez); sistema ustelduaz (kargu politikoen negozio zikin, ustelkeria, konplotez), herri zaratatsu, zezenzale, mirarikoz; pribilejiatua ez den jendearen kontura lotsarik gabe barre eta iseka egiten ari diren jaunskilez eta andrandiez; ezin eramanezko ukiezinez; konplizitate mediatikoaz…

Lau. Txomin Garmendia. Mikel Atxaga zenaren «Joxintxio gudaria» Auspoa-ko liburu argitaratu berriaz ari dela dio: «…, erruki danak galdu ziran ta, indartsuena gogorren, baztar guztiak erre-kiskali, arnasik hartu baino len; gaurko gizonan jakinduria orra zertara datorren». Eta: «Jende arroan agindu naia, berenen ta besteenean, odol-kutsua besterik ez da, akulluko eztenean; errurik ez dun gizarajoak pagatzen du azkenean». Eta, amaitzeko: «Gerra guztiak izango dira txarrak, baiña emen izan gendun anaiartekoak ez du azkenik». (Sic).

Horra joan den igandeko egunkari batetik apartatuak. Ez esan niri, gero, goizeko kafearekin irakurtzekoak larriak ez direnik. Egunero. Gerra guregandik badirudi urrutian dugula, zorionez; hala eta ere, gerra soinuko adarrak ez dabilzkigu apartean. Gobernu zuzen demokratikorik eza, bele beltzak zelatan, militarrak atezuan, elkar galduka jardun behar gogaikarria, hedabideen mizto gaiztoa, Espainia bat eta kito, gu nagusi bestela muturrak hautsi, batere zigorrik gabeko hainbesteren lapurreta sistematikoa, sistemaren beraren ustela… Ez nuke hemen zoritxar-iragarle agertu nahi, baina goizero-goizero egunkariek harri-pikaturik uzten gaituzte. Ni neu bai, behintzat.

Bizargorri, 2016-03-16

Ver Post >
OPORLEKURIK ONENAREN BILA
img
Jesus Mari Mendizabal | 09-03-2016 | 9:28| 4

Erositako prezioetan salduko dizut historia, neuk jasotako hitzetan kontatuko pasadizoa. Sinestea libre duzu; hor konpon. Ormaiztegin, Joxe deituko dugun gizon bat aspalditio ari da  Irizar kooperatiban lanean; irabazi politak eginez, gainera, hilean hilean: beharra ozpin, ederra mozkin… Autobus berrien karrozerian ariki, txapista oso abilaren fama darama berarekin, enpresan bezala herri guztian ere: ona mutila berean.

Kontua da, urteak aurrera joaki, Gipuzkoako Goierriko (bere ustez) erreka zulo ziztrinean sortu eta sartu eta zertu hartan itorik, errenditurik, mundu zabal handia ezagutzeko gogo-bizia piztu zitzaiola. Martxoa zen. Lankideak eta etxekonekoak hasiak ziren ordurako, aste-santukoak ez ezik, baita udarako oporrak ere antolatzen: «Gu, moteil, Karibeko hondartzetara goazek… Gu, Argentinako txitxi-parrilak ezagutzera… Gu, Londreseko pub eta dendetara… Gu…».

Joxek, orduan, txit firme, erabaki zuen ez zela hainbeste urtetan bezala herrian mozolo tonto geldituko, ezta deskuidatuta ere; nora edo hara egin beharra zuela jira; mundu guztiko tokirik politenera, albait, zer kristo gero…! Asko bidaiatzen zuen lagun bat bazuen koadrilan eta harengana jo zuen isil-gordean. Ea zer egin behar ote zuen oporlekurik onenaren bila hasteko, galdetu zion behin Arananeko barra baxterrean. Eta onena, erantzun zion lagunak, Zumarragako bidaia-agentzia batera joatea izango zuela, noski; hantxe eskainiko ziotela-eta informaziorik fidagarriena. (Zumarraga edo Urretxu ote zen, nire kontakatiluak ez zekien oso seguru; baina tira, igual dio).

Ostiral gaua zen hori. Hurrengo goizean bertan, bere autoa hartu eta berehala joan zen lagunak aitatuko agentziara. Behin han, bazen hango mahaietan ordenagailua eta papera ugari, baita hormetan argazki eta iragarki franko ere, franko bazenez, alajainena! Txanda tokatu zitzaionean, larruzko aulki batean eserrarazi zuen gure txapista abila gizaseme betaurrekodun ile-zuri batek. Ea zer nahi ote zuen, bada… Eta: «Munduko oporlekurik onena nahi dut –bota zion plasta Joxek-; hilabete pasatzeko inon denik-eta parajerik onena».

«Onena, onena… Onena, onaren etsai duzu! –esan zion enplegatuak, beste ezer baino lehen–. Edozein moduz ere, zatoz datorren zapatuan eta…, ikusiko dugu…, neuk esango dizut zein izan dezakezun zuk opor tokirik aproposena». Aio; eta aio.

Joan da hurrengo larunbatean eder suman bidaia-agentziara berriz, deitu dio aurreko eguneko gizaseme ile-zuriak eta: «Hara; azterketa sakon zehatza egina dugu zuretzako oporlekurik onenaren bila. Eta honatx, hauxe duzu. Ordu erdira, hortxe-hortxe, plaiarik ederrenak daude; jatetxerik bikainenak, munduan famatuenak; mendi-ibili zoragarriak; lau aireportu; bost hiri aberats; komertzio-denda dotoreak; gainera, klima epel-goxoa beti; bakardadea eta bakea, nahi izanenean; gainera, ez duzu faltako museorik, urbeltz sendagarririk, monumenturik, bainuetxerik, pertsonaia historikorik, ehize-leku eta onddo tokirik… Zer ez, zer ez duzu izango hor zuk, gozatzeko…!?».

—Non da, non, halako txoilorik…? –Joxe txapistak gogoa bero-bero.

—Horra, esango dizut, ba. Ormaiztegin!

Bizargorri, 2016-03-09

Ver Post >
DONOVAN ANDEREARENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 02-03-2016 | 9:38| 4

Dublineko O’Connell kalean zebilela, aita Rafferty-rekin egin zuen buruz buru, halabeharrez, Donovan andereak. Nola da, bada, han ibaitik goraxeago Santa Maria Katedrala (Rotunda Hospital esaten zaio), ama-etxetzat ere erabiltzen dena; bada, haretxen parean, behean, Starbucks-en, River Liffey-ren ertzean.

Aitak egin zion harridura onean diosala lehendabizi:

—Egun on Jainkoak. Zu ez al zara orain bi urte neuk ezkondua? Donovan anderea, hain zuzen; ala…?

—Beinke. Neu nauzu, bai; halaxe da.

—Eta…? Jendea zertara hasten den izaten da-eta, seme-alabarik izan al duzue dagoeneko, edo…?

—Ez, ba, aita Rafferty. Oraindik ez. Bion lanak eginda gaude, baina…

—Beno, datorren astean bertan Erromara noa. Eta, nahi baduzu behinik behin, kandela bat piztuko dut zure eta zure senarraren izenean…

—Ene, ba, aita! Eskerrik asko, aurrez. Eskerka urturik egongo gatzaizkizu biziko garen gure denbora guztian…!!

Eta bakoitzak bere bidean aurrera segitu zuen tipi-tapa…

Handik urte batzuetara, aurrez aurre egin zuten topo biek uste ezik berriz, O’Connell kalean bertan, goraxeago, beheraxeago. Horrek ez du, baina, gorabeherarik.

—Donovan anderea, aspaldiko. Hau poza…!

—Bejondeizula zuri ere, aita Rafferty. Hemengo aldi…?

—Bai, hemen nauzue berriro, aspaldiko partez, Erromatik behin betirako bueltatua… Eta zuek zer moduz? Zer moduz zaudete orain etxean…?

—Ondo esan  beharko. Egunari berea emanez; hemen ziri, han mara, itoka beti.

—Eta…, esaidazu…, umerik izan al duzue edo…?

—Oh, bai, aita Rafferty. Bai, bai… Bixkiak hiru pare eta beste lau haur gehiago. Guztira, hamar seme-alaba.

—Hamar, alajainkoa! –apaizak mira-mira eginda, begiak harri bi.

—Hamar, bai, hamar. Etxea ez ezik, auzoa bete haur ere bada orain gurean.

— Hori da hori miraria! Adoratzen eta bedeinkatzen zaitugu, Aita zerukoa…! Eta…, zure senar maitatia zer? Nondik nora dabil…?

—Erromara bidean da. Erromara bidean, ea zuk han behin piztutako kandela malapartatua itzaltzen duen behin betikoz!

Bizargorri, 2016-03-02

Ver Post >
TXILIN-TXILIN eta TXORITXOA
img
Jesus Mari Mendizabal | 24-02-2016 | 9:55| 4

TXILIN-TXILIN. Hamabi apaizgai, munduan beste hamaikatxo bezala, betirako apaiztu nahi zutela-eta, azken proba gaitzean ipiniak izan ziren. Hara zer izan zuten gainditu beharrekoa: guztiak konbentu ondoko parkean jarrarazi zituzten larrugorritan zutik; eta behin ilaran jarriak zeudenean, neskatxa sexy exotiko ederrez hornitu batek sabel-dantza saioari ekingo zion, banaka-banaka, guztien aurrean, lizun-kizun, gori-guri; larru-hutsik hura ere, bistan da.

Horretarako, apaizgai bakoitzari zintzarri txiki bat lotu zioten aurretik pitilinean, zakil buruan. Bai garbi asko adierazi ere, baldin dantzariari begira inori zintzilikarioak txilin-txilin egingo balio, halakoa ez zela apaiztua izango, in sæcula sæculorum, horrek aditzera emango omen lukeelako, ez zela noski beharrezko araztasun espiritualera iristeko kapaz.

Beraz, bada, parkea berde-berde, apaizgaiak larrugorri, hara non hasten duen, dinbili-danbala, neska gazte eder katxarroak bere dantza… Mutil guztiak zeuden alde berera begira, bata bestearen atzetik metro pare banatara edo, gutxi gorabehera… Musikarik ez zen; pinpinak txor-txor, iturriak bor-bor, hostoek firi-firi…

Ilaran atzenekoaren aurrez aurre hasi zen dantzan kitzikagarri neska panpoxa lehendabizi… Apaizgaiari larruak ez zion erantzun. Azken-aurrekoaren musuz musu ekin zion hurrena dantza gozoan… Hari ere ez zitzaion ezertxo harrotu… Eta hala, atzetik aurrera banan banan, hirugarren, laugarren, bosgarren eta gainerakoekin: dantzak dantza, inori ez zion zakilak zirkinik ere egin! Harritua bezain kontent zen priorea, «hau duk hau kalitatea!» bere kolkorako eder-begira eginez.

Dantzari polita aurre-aurreko azken apaizgaiaren parera iritsi orduko, ordea, lehen dantza-mugimenduarekin batera, hara non hasten den zalapartari haren zintzarria txilin-txilin joka! Hainbesteraino ere, non, dingilin-dango batean, lurrera erori baitzitzaion kanpaitxoa. Lotsa-lotsa eginda, lurretik jasotze aldera, makurtu egin zen mutila… Eta atzeko zintzarri guztiak hasi ziren orduan txinlin-txilinka, gogotik!

************

            TXORITXOA. Apaiz txori-zale batek hamabi txori zeuzkan etxean. Egunero askatzen zituen, hegan egin zezaten libre; eta aldian aldiro itzultzen ziren denak beren kaioletara. Egun batean, baina, hamaika bakarrik etorri zitzaizkion bueltan. Herrian baten batek ikusia eta jasoa izango zuelakoan, hurrengo igandeko meza garaian, pulpitutik biziki interesatuta galdetu zuen gizonak:

—Zeinek du txoritxo bat?,  –eta gizaseme guztiak zutik ipini zitzaizkion…

—Ez didazue entenditu: ea zeinek ikusia duen txoritxo bat…, –eta emakume guztiak zutitu zitzaizkion…

—Ene, bada! Ezetz, ezetz… Esan nahi dudana zera da: zeinek ikusi du eta jaso du nire txoritxoa!?, –eta elizan zeuden moja guztiak, bost, jarri ziren zutik.

Bizargorri, 2016-02-24

Ver Post >
HAUR LAPURTUENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 17-02-2016 | 9:37| 4

Azken hilabeteotan, siriarren (eta abarren) Europa alderako ihesean, sarritxo datorkigu notizia larriren bat, gertakari tristeren bat (itoa dela, gosea dela, hotza dela), mafiak eta mugak eta komeriak tarteko. Egunero badugu zerbait zirrara lazgarri: azal beltz-beltzaranak gorriak ikusten auzo-herri zurietan. Zirraragarriena eta latzena, ordea, izan da, iheseko zarraparra iskanbilatsu horretan, hamar mila haur eta gaztetxo hartu eta eraman dituztela auskalo nora, auskalo nork, auskalo zertara… Sinesteak ere lanak ditu, hogeita bat garren mendean, Europako atarian!

Alabaina, ez da tragedia berria. Urrutira begira jarrita, jakina da Argentinako diktadura militarrak, gerrako harrapakin gisa, alehunka umetxo lapurtu zituela; asko, ama erditu berriei titia emateko ere astirik gabe kenduta. Urrutirago begira, berriz, Australiako demokrazia (sic) zuriak askoz ere haur gorri gehiago lapurtu eta ohostu eta ebatsi zituen, legearen babesarekin, ehun urte luzez. Erraz esaten da. 2008an, orduko lehen ministroak barkamena eskatu zien indigenei, azal-larru belzkarakoei, zergatik?, eta estatuko agentziek eta kristau-elizek beren umeak nahi beste kendu zizkietelako, zertarako?, eta zurien familietan sakabanatzeko, zer egiteko?, eta ohitura basatietatik atera eta zibilizatzeko (sic). Beltzak zuritzeko, alegia. To…! Horra kristau zurien karitatea.

Haatik, gertuago ere eman izan da halakorik, halakorik eman izan denez gertuago ere, alajainkoa. Eduardo Galeanok “Egunen semeak” liburuan, gaurko egunez, halaxe dakar gure hurbil-hurbileko historia puska bat: «Otsailak 15: Espainiako Francoren psikiatra gorenak esana da “marxismoa omen dela patologia mentalaren eredu maximoa”. Kartzeletan ama errepublikanoen jokaerak aztertu omen zituen, eta, “instintos criminales”, sen gaizkilea omen zeukaten, instintu kriminala.

«Marxisten degenerazioak eta amen kriminalitateak mehatxatutako arraza iberiar puru-purua babestearren, milaka haur jaio berri eta ume kozkor, guraso gorrien seme-alabak denak, bahituak izan ziren eta kristau “zintzoen” besoetara entregatuak, gurutze eta ezpatarekiko familia elizkoietara.

«Nortzuk izan ote ziren ume haiek? Nortzuk ote diren gaur egun, hainbeste denboraren ondoren, hirurogeitaka urte geroago? Joan eta bila… Ez dago inolako moduz jakiterik. Izan ere, dokumentu faltsuak asmatu eta atera zituen lege-legera diktadura frankistak; ordena eman ere zuen, gainera, ahantz zedila guztia. Haur izandako haien aztarrenik, beraz, ez da. Diktadura frankistak, hortaz, haurrak lapurtu ez ezik, memoria larrutu zuen». Galeanok esana.

Memoria berriz ere… Beldurra eragiteko moduko egoerak, hala aspaldikoak nola gaur egungoak ere… Urrutikoak eta gertukoak… Diktadurak eta demokrazia… Estatu Islamikoa eta Estatu Indarkeria eta Eliza Inkisidorea… Kontu zaharrak diruditen arren, antzinako hitz horien oihartzunak oraindik ere bizi-bizirik daudela ematen du. Lehen: marxismoa, masoiak, gorriak; orain: independentzia, alka-eta, marra gorriak… Hilak ez dira berpizten, baina bai zaharrak berrizten… Haurrak, etxean; beldurrak, airean; memoriak, min.

Bizargorri, 2016-02-17

Ver Post >

Otros Blogs de Autor