Diario Vasco
img
Autor: bizargorrizena
SENAR BAT
img
Jesus Mari Mendizabal | 28-01-2015 | 9:54| 4

Joan den larunbatean, gaueko hamarretako hotzetan, jokatu zen Gipuzkoako derbia Anoeta futbol zelaian Errealaren eta Eibarren artean. Athletic txarto dabil; Erreala, txarki; Osasuna, gaizki; Alaves, makal… Eibar, motel guztion alkate ibili arren aurten aurreneko aldiz, galtzaile atera zen Donostiatik. Suerteak ebaki omen zuen, gehienbat, auzia. Bat eta huts. Errealak arnasa eta Eibarrek putz.

Utz ditzagun, baina, futboleko emaitzen gorabeherak eta begira dezagun harmailetara… Denetik bada, jakina, bateko zein besteko zaleen artean. Zenbaitzuk, ordea (zerri goseak ezkurra amets), zentzutik kanpoan ari ez ote diren pentsa liteke, hotz pentsatzen jarrita; ero eta zoro garbiak ez ote dauden. Ormaiztegin esan ohi zen bezala, min gutxi eta axanpa asko. Zoro guztiak ez dira preso, benetan.

Bi begiak baino nahiago du zenbaitek futbola, futboldromoa. Itxura txoil diferenteak erakutsi arren, klub bat-bereko dira guztiak. Badirudi gogotan beti daramaten bakarra beren begininietako ekipoa dela; gainerako guztia, aldiz (bizitza bera, alegia), begitan hartua dutela. Bata, nahia; gainerakoa, nahieza. Etxekoa maite dute zakurrak harria bezala. Astean zehar, egunik egun, larri-ipurdi dabiltza asteburua noiz iritsiko, zertarako?, eta, errealitatetik ihesi, harmailetatik beren bizitzari builaka, oihuka, madarikazioka ekiteko.

Kasu sinesgaitz latza kontatu didate. Debagoienekoa izan behar zuen, agidanez, gizon adintsuak; Urola Garaiakoa, agian. Erreal-zale ala Eibar-zale ote zen da hemen gutxienekoa. Bi bazkide-sarrera zeuzkan, antza, joan den larunbateko zorioneko derbia ikusteko. Bere jarlekuan eserita lasai-antzean zegoen gizona partida noiz hasiko. Aldamenean, eskuineko aldean, inor ez, jarleku bat hutsik… Hartan, gizaseme handikote bat inguratu eta esertoki hura okupatua ote zegoen galdetu zion. Eta:

—Ez. Libre dago.

—Harrigarria da –gizasemeak–, harrigarria denez. Bazkidea izango da, noski, eta gaur etorri ez!? Zein zentzuzko zintzo, hau bezalako sarrera izaki-eta, gaur bezalako partida ikustera etortzen ez da!? Gipuzkoako derbia, sekula eztakoa, liga puri-purian dela, eta agertu ez…? Nola liteke, baina, tamainako astakeria egin…!

—Egia esan, jarlekua nirea da. Aspaldi erosi nuen. Berez legez, nire emazteak egon behar zuen hemen aldamenean, baina zendu zen, akabo. Hauxe da euskal futbol ekipoen arteko lehendabiziko derbia biok elkarren ondoko hemen ez gaudena, duela berrogeita koska urte ezkondu ginenez geroztik; gaurko hauxe da aurreneko aldia…

—Ene, bada… Barka! Penagarria, benetan. Atsekabean lagun ni ere, gizona… Hala eta ere, ordea, ez al zenuen beste norbait, ez dakit ba nik, adiskideren bat edo, seme-alabaren bat edo, auzokoren bat edo, senitartekoren bat edo, hemen ondoan jarrita lagun egiteko, gaur bezalako futbol-egun handian?

Gure aitonak buruarekin ezetz, ezetz.

—Ez, ba. Denak ere hileta-elizkizunaren ondoko parafernaliatan geratu dira.

Bizargorri, 2015-01-28

Ver Post >
BETAURREKOENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 21-01-2015 | 9:48| 4

Marka gertatu zaio gure ezagun gazte bati atzo, marka gertatu zaionez! Errege egunaz geroztik, lanak hala aginduta, Madrilen da mutila. Atzokoa San Sebastian eguna eta andregaiaren urtebetetzea izanagatik. Penatxo du berak ere; batez ere, andregaiarentzat akordatzean. Edozein moduz ere, ohitura lege, maiteari zertxobait bidali beharko ziola, bada, eta, betaurreko berri batzuen premian zebilela jakinik, hiriko optika batera jo zuen, joan den astean, antiojo bueno-bonito-barato batzuen bila.

Bazen han aukera… Atzenerako, behintzat, bizpahiruren artean, hauexek eta kito. Damatxo saltzaileak, kobratu aurretik, paper berdexka batean bildu zizkion antiojoak. Alde egiterakoan, ordea, gure ezagunak bere fardeltxoa ez, baina beste oso antzeko bat hartu zuen salmahai gainetik, konfundituta, norbaitek aurretik han utzia noski. Errare humanum est. Fardeltxo hura optikako neska bezero batena zen, eta kuleroak zeuzkan barruan, kuleroak!, ondoko kortse denda batean erosi berri-berriak.

Gure ezaguna ez zen, bistan da, hutsegite handiarekin konturatu. Eta handik zuzen postetxera joan zen. Idazki bat egin zion artaz eta kartaz bere neskari. Ondoren, fardela eta gutuna sobre propioan sartu eta postaz bidali zituen Hondarribiara, neska-lagunaren etxera. Errare humanum est, sed perseverare diabolicum. Atzo jaso zuen honek sobrea. Ireki sobrea, ireki fardeltxoa eta… hura ustekabekoa, arranetan! Ez zuen halakorik inondik espero bere mutil kikilarengandik. Eta, ikusmin denak zerbait min, gutuna zalapartaka ireki zuen, bi begiak talo. Hona hemen zer zioen:

«Maite maitea. Zure gustukoa izatea espero dut erregalua. Izan ere, aspaldian zabiltza betikoekin, eta gauzok noizean behinka aldatu beharrekoak dira. Hemengo saltzaileak azken modakoak omen direla baieztatu dit. Berak soinean zeramatzanak erakutsi dizkit eta, bene-benetan, igoal-igoalak dituzu. Neuk ere, badaezpada, probatu nahi izan ditut. A ze nolako barreak egiten dituen andre saltzaileak, halako prendak barregarri suertatu ohi direlako gizonezkoongan; are gehiago niregan, ondotxo dakizu-eta berezko zera nabarmenak ditudala.

«Dendan zebilen neska gazte batek ere lagundu dit aukeratzen. Eskatu dizkit, bereak kendu eta hauek jantzi ditu, neuk argi ikus nitzan alde on guztiak. Nire ustez, dama saltzaileari ederkiago ematen zizkion, neska honi ile-pizarrek gainez egiten zioten-eta. Halere, dena den, ondo ematen zioten zerok… Eta erosi egin ditut. Dizkizut.

Jar itzazu; erakutsi gurasoei, senideei, nahi duzun guztiei, ea zer dioten. Zure xahar haiekin ibiltzen ohitua lehen, hasieran xelebre sentituko zara, agian. Batik bat, azken bolada luzean bat ere erabili ez duzulako. Baldin txikiegiak badituzu, et-et!, marka uzten dute. Baldin handitxo badituzu, berriz, erne!, erori egingo zaizkizu eta. Esan didate, gainera, ondo-ondo garbi ditzazula sarri; baita igurtziekin kontuz ibiltzeko ere, hondatu egiten omen direla eta. Batez ere, kontu eman ezazu non-zertan zabiltzan, galdu gabe alegia, zuk nonahi kentzeko ohitura handia duzu eta.

Hauxe baino erregalo hoberik ez zait burutik pasa. Hurrena noanerako, jantzita ikusteko amorratzen nago, maitea! Musu handi-handi bat bi masailen erdi-erdian!

 

Bizargorri, 2015-01-21

Ver Post >
HAIZEZ IZORRA PUTZEZ ERDI
img
Jesus Mari Mendizabal | 14-01-2015 | 9:52| 4

Auto aspaldikoa daukagunok urtero badugu bisita bat egin beharra, derrigor eta badaezpada, IAT edo ITV delakora. Urteen joanean, gutxi-asko, beti sortzen delako matxura ez bada higadura, edota kolpea ez bada ere kaltea… Tokatzen zaion aldiro, beste askok bezala, gure Patxik ere aurrez, derrigor ez baina badaezpada, Donostiako garaje izendun batera eramaten du bere Mercedes antigualeko bezain elegantea, ikusmira teknikoa egin diezaioten. Eta beti edo gehienean aurkitzen diote argietan ezpada kubiertetan, motorrean ezean balaztan, akatsen bat konpondu beharrekoa.

Bihar du ITV delakoa Patxik Irunen, atzo eraman zuen autoa kapitalera, gaur kontatu dit niri han ikustea eta entzutea tokatu zitzaiona. Merezi du jakitea, jakitea merezi duenez. Artean ez omen ziren goizeko hamarrak izango, garajera iritsi zenean. Enplegatu mekanikoa lanean ari omen zen zain eta muin, Jaguar ikusgarri baten sekulako motor tzarra desmontatzen. Egun on. Egun on. Itxaron pixka bat, mesedez… Hartan, zain zegoela, gizaseme dotore jantzia sartu omen zen autotegira. Egun on.

Ahotsa ezagutu, inondik ere, eta derrepente altxatu omen zuen burua langile mekanikoak motorraren zilindro buruko juntura gainetik. Diosala gogotsu itzuli eta gizon haren aurkezpena egin omen zion gure Patxiri. Hura omen zela, alegia, kardiopatia guztien sendatzailea, bihotzeko espezialista aparta, kirurgialari itzal handikoa mundu guztian… Gero, doktoreari presentazioa egin zion gure Patxirena, hau era bada-eta nor. Eta elkarri bostekoak eman zizkioten txeraz bezero biek.

Lehendabiziko ele-meleen ondoren, enplegatu mekanikoak, artean ere eskuak trapu batekin igurzten zituela (bat-batean ideia bitxia etorririk izango zitzaion-eta burura zast), zera galdetu zion mediku handiari, haixea hartuta bezala:

—Aizu, utziko al didazu galdera petral samarra egiten?

—Nola ez, ba? –medikuak–. Esan, gizona, esan…

Eta auto ikusgarri haren motor tzarraren ondora eraman omen zituen bezero biak. Eta, jainko ttikien mailara bera ere iritsia zelakoan, nonbait, zuka baina mailuka, hala esan omen zion mediku ospetsuari, ttentte:

—Begira iezaiozu honako motor honi. Nik neuk ireki diot bihotza, baita balbulak eta transmisio ardatza atera eta konpondu ere; nik neuk kokatu dut pieza bakoitza bere tokian egoki… Eta orain, horra, motorra badabil! Bizi-bizirik da autoa!

—Primeran –medikuak–. Baina zer esan nahi didazu horrekin…?

—Zer esan nahi izango dizut, ba. Zuk eta nik, funtsean, lan berbera egiten dugu. Antzeko parezido. Zergatik nik kobratzen dut kaka bat hilean behin, eta zuk diru mordoa noiznahi, handik eta hemendik? Zergatik, biok antzeko lana eginda…, e!?

—Batere ahal baduzu, saia zaitez zure lana motorra martxan dela egiten…

«Haizez izorra, putzez erdi» esanda bukatu zidan gure Patxik bere kontaketa.

Bizargorri, 2015-01-13

Ver Post >
ANTIBESeko ALKATEarena
img
Jesus Mari Mendizabal | 07-01-2015 | 9:35| 4

Frantziako Kostalde Urdinean dago Antibes, Niza eta Cannes-etik ez oso aparte. Notizia izan zen alkate jaunak iaz idatzitako gutuna edo ohar-orria; egunotan beteko da urtebete juxtu. Guraso musulmanek herriko eskoletako jangeletatik zerrikia baztertzeko, erabat kentzeko, eskatu omen zuten; eta bertako herri-nagusiak, ezezko biribila emanez, hautsi-urratuak egin omen zituen, zirt-zart, ikastetxeetara bidalitako honako gutun honen bitartez. (Erosi bezalaxe saltzen dut nik).

«Ez. Zergatik eta zertarako…? Musulmanek uler dezaten eurak direla Frantziara, Frantziako ohituretara, hemengo tradizio eta bizimodura jarri behar direnak, eurak direlako hona emigratzea erabaki zutenak; uler dezaten, hemengo gizartera egokitu eta Frantzian eraz bizitzen ikasi beharra dutela; uler dezaten, eurak direla beren bizimoldea moldatu behar dutenak, eta ez noski zintzo asko beren etxean jaso dituzten frantsesek; uler dezaten, frantsesak ez direla xenofoboak eta arrazistak, musulman etorkin mordoa onartu dute-eta (musulmanek eurek ez bezala onartu ere, ez baitute beren herrian atzerrikorik begi onez ikusten).

«Ez. Zertarako eta zergatik…? Frantsesek, munduan beste herrialde ugarik bezala, beren nor izanari uko egin nahi ez diotelako inolako maneraz, internazionalista guztien esanak eta erasanak gorabehera; baldin Frantzia babes-herri bada, ez delako aldian aldiko ministroak edo gobernuak kanpotarrak jasotzen dituelako, frantses herriak berberak jasotzen dituelako baizik, frantses herriak koanto, herria bere osoan kontsideratuta.

«Uler dezatela, azken batean, Frantzian bere Gabonetako zuhaitzek, bere elizek, bere ospakizun erlijiosoek, bere erlijioa bera ere, eremu pribatu hertsian gelditu behar izaten dutela, bertako erro judu-kristau eta guzti (ez erro judu-kristauen damuz, ez). Beraz eta hortaz, alkatetzak arrazoi bete-betea du, islamarekin eta haren delako sharia erlijioarekin hautsi-mautsirik edo traturik batere egin gabe.

«Laikotza edo laikotasuna trabatzat daukatenei, Frantzian horregatik konforme ez dauden musulmanei, gogorarazi nahi diet mundu zabalean berrogeita hamazazpi herrialde musulman zoragarri existitzen direla, jendetsuak gehienak, pozarren eta beso-zabalik hartuko eta jasoko lituzketenak, sharia legea errespetatze aldera.

«Zeuen herrialdeak utzi eta Frantziara etorri bazarete (eta ez zuen ohitura eta fede bereko lurralde musulmanetara joan), Frantziako bizimodua beste tokietakoa baino hobekotzat jo duzuelako da, baldinbaitere.

«Behin sikiera, sikiera behingoagatik behin bakarrik bada ere, egiozue zuen buruari honako galdera begien bistako hauxe, zintzo: “Zergatik ote gaude gu hemen Frantzian hobeto, jaio gineneko geure ama-lurrean baino? Zergatik ote da…!?”.

«Bada, galdera horretxen erantzunaren parte bat besterik ez duzue, zer?, eta, hain zuzen ere, herri honetako eskoletako jangeletako… zerrikia. Horra dena esan. Aditu nahi duenak ez bitza belarriak itxi».

Bizargorri, 2015-01-07

Ver Post >
HIRU EGUN ETA HIRU BASO
img
Jesus Mari Mendizabal | 31-12-2014 | 10:11| 4

Hiru egun: atzo, etzi eta etzidamu; hiru baso: topo, topa eta tope… Izan ere, gaur abenduaren 29a izaki, dagoeneko gazte-gaztea ez dagoen lagun baten abentura kontatzera nator. Urtero bezala, atzo ere, inozente egunez, andre sikologo adiskide baten etxera joan zen bisitan, bere moduko batzuekin, birziklatzera. Gauza ilun guztien arrazoi gordeen zaleok, bost lagun guztira, behin aretoan baltsan jarririk zaudela, dama sikologoak, bileraren gidariak, kristalezko baso bat ur altxatu zien begien parera.

Denek ere «Erdi hutsik ala erdi beterik al dagoen galdetuko ziguk, seguru!» egin zuten beren kolkoetarako; baina, ez, bada. «Zenbat pisatzen du, zuen ustez, honako baso honek?», galdetu zien itsumustuan. Batek, ehun gramotik gora ez omen zela asko izango; besteak, berrehun gramo gutxienean baietz; hirurehun gramo izango omen zela, seguruxeagotan ere, hurrengoak… Koadrilako andre sikologoak orduan, eguneko lezioa eman zien, honela gutxi gorabehera:

«Baso honen pisu absolutuak garrantzirik ez du; zenbat denbora eusten diodan, horretan dago koxka. Minutu bakar batez eutsiko banio, ez legoke arazorik bat ere; ordubetez eutsiko banio, berriz, besoa minduko litzake zerbait ere; egun oso batez eutsiko banio, ordea, zurrunduko eta sorgortuko litzaidake oso-osorik oinazetan… Basoaren pisua ez da aldatzen; baina, hori bai: zenbat eta denbora gehiago eutsi, orduan eta eramangaitzago bihurtzen da, edozeinentzat…».

Eta jarraitu zuen: «Gutako bakoitzaren buruhausteen basoa duzue honako hau. Topo eta topo eta topo egiten dugu baso horrekin bizitzan, egunen-egunean ez bada, bai aldian-aldian. Buruhausteoi adi-adi bazaude pixka batean, ez da ezer gertatzen; segitzen badiezu atentzioa prestatzen temati, min ematen hasiko zaizkizu; eta, baldin egun osoan horiei so bazaude, berriz, sorgortu egingo zaituzte, paralizatu, ezertarako gauza ez zarela utziko… Baso hori bazterrera ematen ikasi beharra dago».

Lezioa ikasita, pelikula batean bezala ikusten dut nik gaur, zer-nolako martxa eramango duen gabon-zaharretan etzi gure lagun esoterikoak, gauza ilun guztien arrazoi gordeen bila. Buruhausteen basoa bazterrera utzi, ahaztu, eta okasiotako baso zilarrezkoa hartuko du etxeko txoko beroan lehenbizi, topa eta topa!. Autoa hartuta gero, Irungo kaleetan barrena gau hotz beltzean, ordu txikiek luze joko diote… Eta, azti batek aztiatu balit bezalaxe, jakin ere ondotxo dakit etzidamu (etzi damu!), urte berri egunean, mezu luze bat bidaliko digula adiskideoi, zera esanez eta kontatuz:

«Kontseilu on bat eman nahi dizuet zurrutari eta gidatzeari buruz. Aditu ondo. Bart arratsean, eguna ere halakoa-eta, etxean bapo jan eta kalean lepo edan ondoren, tope-tope-tope!, konturatu naiz gehixko nuela plastikozko basotik. Eta nik sekula egin eztakoa egin dut bart: autoa han bertan utzi, hiri-busa hartu eta etxera etorri. Onik eta pozik ailegatzea sorpresa ederra da, sorpresa ederra denez! Batez ere, kontuan harturik dedio! nik ez dudala sekula busik gidatu, ez dakidala non ostiatik atera dudan eta, oraindik ere (gaueko lanak egunezko lotsak), etxe-aurrean dagoela aparkatua!».

Ez dela abentura sinesgarria…? Gezurrak ere nonbait bizi beharko du, bada!

Bizargorri, 2014-12-29

Ver Post >

Otros Blogs de Autor