Diario Vasco
img
Autor: bizargorrizena
AIBALA OSTIA!
img
Jesus Mari Mendizabal | 27-05-2015 | 8:37| 0

Datorren larunbatean jokatuko du Athleticek Espainiako Koparen finala Barçaren kontra Camp Noun. Kaleak betean dabiltza dagoeneko zaleak, «irabaziko dogu, zergatik ez?, aibala ostia!» eginez. Norainokoak diren erakusteko, harria baino gogorragoko setaz eta kopetaz lehiatuko dira, bilbotarrek berezkoa dakartelako halakoetan beti. Guztixe da oso gatxa, fazile izan aurretik. Beste harena bezala…

Bilbotar bati loteria tokatu zitzaion behin. Pagotxa, Ipinarrieta bete urre. Lana egiteari utzi, seme-alaba bakoitzari pisu eder bana Algortan erregalatu eta, emaztearentzat eta bientzat, txalet berri-berri bat erosi zuen Hondarribian, hondartzaren gain-gainean. Behin bertan bizi izaten jarri zirenean, Donostiako eta Biarritzeko dendarik onenetan arropak eta makilak eta zerarik dotoreenak erosi ondoren, Jaitzubiako golf-zelairako eman zuen izena.

Sozio egin zuten lehen egunetik erronkoso agertzen hasi zen nonahi, «Hemen ez jagok potrorik neuri irabazteko!» eta hala-moduzko harropuzkeriak aldarrikatuz ahobero. Bertakoek beren artean, hitz estalika, esaten zuten: «Arraioa, jenioa! Bilbon jaioa da demonioa!». Baten batek aldarte onean, halere, gomendio egin eta aholku ere eman zion, alegia, golfa ez zela joko erraz-erraza ere, eta, ezertan hasi aurretik, komeni zela beti ere klaseak hartzea, adituren baten ikasbideak aditzea.

Ea nor zen, bada, hango golf-maisurik onena, karuena. Eta, dudarik gabe, Axi omen zela. «Aupa, Axi, txo –esan zion bilbotarrak–. Jolas honetan klasetxu batzuk hartzea komeni ei jata. Zuk gure dozuna kobreu, aibala ostia! Gure badozu, ointxe pagauko’tzut… Ezer hartzeko gogorik badozu? Bermuta? Bilboko ura? Neure kontu». Baietz, Axik, konforme. Eta zerbait zurrut egin ostean, joko-hasierako puntura abiatu ziren biak. Jende mordoxka bildu zitzaien ingurura, begiluze, barrerako prest.

«Hasterako, zuk sekula jokatu al duzu golfean?». Eta: «Nik golfean jokeu!? Aibala ostia: jokeu, jokeu…, neuk palan bakarrik jokeu izan dot frontoien». Axik: «Hemen kontua zera da: pilota lurrean dela, makilaz jo eta (hortxe dago koxka) harako banderatxo hartatik ahalik eta hurbilen utzi behar duzu. Ulertzen al didazu?». «Entendiduko ez dot ba, aibala ostia! Ez da hain gatxa be…». Berriketak alde batera utzi eta bilbotarrak makila hartu eta, dzaust!, gogotik eman zion kolpea pilotari…

Pilota, profesionalik onenak eman izan balio bezala, tee-tik zuzen joan zen bandera azpira, zuloaren ondo-ondora. Denak, noski, aho bete hortz gelditu ziren. Green-erantz tipi-tapa zihoazela, maisuak begi biak harri bi: «Harrigarria, benetan. Ia-ia sartu duzu-eta pilota zuloan!». Eta bilbotar erronkosoak: « Sartu egin behar neban, ala!? Esan ba garbi, aibala ostia! Ez niri esan: “ahalik hurbilen utzi behar duzu…”».

Hiru egunen buruan, Athleticek Espainiako Koparen finala jokatuko du Bartzelonan… Ederra! Taketa lez! Ahalik hurbilenera iritsi dira, ez da hain gatxa be… Sartu egin behar da, ordea, sartu! Ederrak bi balio, kariñosuak lau, umilla izatiak asko balio dau… Bien bitartean, lehoiak barrezka ari dira oihanean, gabarra loturik dago itsas-adarrean, bandera zuri-gorriak haize-putzez daude zabalik airean…, aibala ostia!

Bizargorri, 2015-05-27

Ver Post >
BABESA ETA EPELA
img
Jesus Mari Mendizabal | 20-05-2015 | 8:42| 0

Gaur zortzi, maiatzak hamahiru eta Euskal Herriak eguraldi zoragarria zuela, Bitoriako Sansomendi kuartelean, Espainiako Barne ministro Jorge Fernández Díazek omenaldia egin zion Guardia Zibilari, haren 171. urtemugan hemengo oila-lur hauetan. Han zen Letizia andere pinpirin erregina, bere motto edo motots eta guzti; han zen txapeloker bibotedun franko, bularra bete domina; han zen hirurogei mila euroko bandera urrezko alimalekoa, hemengo haizeak bildu nahiz… Euskaldunon babesa, epela, berotasuna omen dira horiek guztiak… Hura txalo hotsa hangoa!

Bere predikaldi irakinean, Jorge jaun ministroak esan zuen egundaino, sekula, egundo, behin ere, inoiz ere ez dela Guardia Zibila Euskal Herritik joango, «¡jamás!». Ez Aragoitik edo Extremaduratik, ez: «del País vasco, jamás». Eta, txalo zaparrada. Eltxoak txaloen artean akabatzen omen dira. Aparteko adurra du gizon horrek, ahoa zabaltzen duenero, ni behintzat gozakaizteko. Jakin beharko luke honezkero, bada, profeziaren artea ikaragarri zaila dela, batez ere, etorkizunari dagokionean (W. Allen).

Txolinen memoria eta lertxunen hostoa, bestalde, sekula ez omen dira geldi egoten. Beraz, gogoan izan beharko luke PPko txolin-hosto halakoak zer esan zuen behin, duela berrogei-bat urte, Fraga Iribarnek, beste ministro PPko hark: inoiz ere, behin ere, egundo, sekula, egundaino ez zela ikurrina legeztatuko. «¡Jamás…! ¡Tendrán que pasar por encima de mi cadáver!». Lege-legeko ikurrin batzuen azpitik igaro behar izan zuen gerora, gizajoak, bizi-bizirik zela artean, herrenka, ufaka, madarikatzen.

Bat joan eta beste bat etorri, halako jendilajeak maiz adierazten digu, haiek gu babesteko daudela, ‘vasco’ garenok epel-goxoan gauzkatela, euskal lurrak Espainiaren berotasuna derrigorrezkoa duela… Lelo memelo hori entzuten diedan aldiro, Stalinen anekdota hura datorkit beti gogora. Hark ere, Francok eta Fragak bezala, zahar-zahartu zenean, bere ondorengoak berak hautatu nahi, eta bi ministrori dei egin zien. Kaiola bat bi txori bizirekin aurrean ipini eta eskuan har zitzatela eskatu zien.

Lehenengoak, tiranoa besterik ez zenak, nonbait, esku batean estu-estu hartu lehendabiziko txoria eta akabatu egin zuen itota… Stalin, haserre. Bigarrenak, aldiz, errukiberagoa izaki agidanean, ezti-ezti hartu zuen bigarren txoria; baina hain eztiki hartu ere, non hegan ihesi joan baitzen hegaztitxoa. Stalin, haserre sutan. «Nik erakutsiko dizuet zuei –esan zien bi jaun ministroei–, nik erakutsiko dizuedanez. Begira…». Eta hirugarren txori bat ekartzeko agindua eman zuen.

Ekarri zioten noski berehala, eta, txoria bi hanketatik helduta, banan banan, dzast eta dzast, lumatxoak kentzen-kentzen hasi zitzaion. Behin erabat lumatu zuenean, txori errukarria Stalinen esku-ahurrean uzkurtu zen, nolabait ere, dardarka eta ikarati. «Ikusten duzue…? –esan zien orduan Stalinek puztuta, bere ondorengo izan nahi zutenei–. Hemen dago, hara; hemen dago… Gainera, bere esker ona erakusten du, nire eskuak darion epelagatik, berotasunagatik, babesagatik…».

Hala duela hirurogeita bost urte Errusiako kortean, nola gaur zortzi Bitoriako kuartelean. Hala bazen eta ez bazen, guardia zibilak Gasteizen, babazorroak zaintzen.

Bizargorri, 2015-05-20

Ver Post >
IRUNDIK DONOSTIARAINOKOA
img
Jesus Mari Mendizabal | 13-05-2015 | 8:30| 0

Patu gaiztoa sartua da aspalditxo gure herrietan; korapilo trakets franko bada zenbait etxetan. Langabezia, ongi nahia eta ezina, ezinkizun berria… Gipuzkoan, ehun lanerako moduko lagunetatik, hamabost lanik gabe dago Bidasoan; hamahiru, Tolosaldean; hamaika, Goierrin. Gutxi gorabehera. Espainian behera eginda, berriz, areagotu egiten da larria: Cadizen-eta, kasu, biztanle sasoikoen erdia lanik gabe omen dabil. Jende-ilara luzeak daude nonahi lan eske. Ez da broma…

Hala eta ere, poetak zioen moduan: «dibersioz nai nuke, nik eman denbora; inor ofendi gabe, pasarikan broma». Izan ere, gertaera xelebrea kontatzera nator gaurkoan, mutil nafar Irunen bizi den bati tokatu berri zaiona. Zorrak eta jan beharrak asko eragiten baitu, azkenean, derrigorrean, zertxobaiten bila, ezertarako balio ez duenik ez dela-eta, San Migel auzoko INEM erakundera presentatu zen, lan galduren baten eskean; esperantza hotz eta motz, egia esaten hasita.

Bere txanda noiz helduko zain zegoela, hormako ohol batetik zintzilik, lan-eskaintza bat bistaratu zuen, deigarria: «Asistente para ginecólogo», herriko bertako ginekologoren baten batentzat laguntzaile bila zebiltzala, alegia, agidanean. Jakin-mina egin zitzaion bat-batean, ahoa kana-erdi irekita, demontretan… Aldeak oro jorik, pentsatzen jarri zen mutila, ofizioa ez bazen esperientzia, eta esperientzia ez bazen estudioak sikiera eskatuko zizkiotela noski, berak ez zeuzkanak; euskaraz bazekien, baina aintzat hartuko ziotela, porlos!, halako lanerako…

Hartan, deitu egin zioten hirugarren mahaira. Bere txanda zen. Mahai aurreko aulkian eseri eta zuzen hasi zitzaion funtzionarioari galdean, ea hormako oholeko enplegu haren xehetasun gehiago emango al zizkion, mesedez, interesaturik agian egon zitekeela eta. Enplegatuak orduan paper mordo bat baztertu eta karpeta berri bat ireki zuen, zerbaiten bila, hitz eta mitz egiten zuen bitartean:

—Badakizu gaurgero, erizain eskasia handia dagoela hala Espainian nola euskal herrietan ere: mila biztanleko, bost erizain besterik ez da hemen. Europan, aldiz, badira zortzi eta hamar ere, alajainkoa. Beraz… Hara! Hementxe dut bila nenbilena… Beraz, ginekologoek laguntzaileak behar dituzte, gehienetan bakarrik ezin dute eta. Egin beharreko lana honako hau da… Leitu egingo dizut, horra, bera izango da onena: «Ginekologoak azter ditzan baino lehen, aldian aldiko damak prestatu egin behar dira taxuz. Biluzten lagundu behar zaie xeraz, azpiak eta gainak garbitu behar zaizkie txukun; aparrak eman, pubiseko ileak moztu, iztarteak olioztatu, titi-sagarrak igurtzi… Guztia ere atentzio handiz, ezti eta gozo… Hasteko, mila euroko soldata eskaintzen da, alde-alde». Horixe da dena. Interesatzen bazaizu, Donostiaraino joan behar duzu.

—Donostiaraino, diozu!? –gure mutilak, hortzak izerdi eta begiak harri bi, lana berealdiko festa ere izango zuelakoan–. Donostian edo hemen lan egin, igualtsu dit.

—Ez, ez –funtzionarioak, irriño batekin–. Lana hemen bertan da, Irunen. Baina Donostiarainoko jende-ilara dago dagoeneko, Lezoko Santo Kristotik bueltan, enplegu-eskabidea entregatzeko prest, esperoan. Berandu zabiltza, ferra-hotsean joan da ere!

Bizargorri, 2015-05-13

Ver Post >
JAITZUBIAKO GOLF ZELAIAN
img
Jesus Mari Mendizabal | 06-05-2015 | 9:03| 0

Jaitzubiako golf zelaian, gaur bezalakoxe astegun buruzuriko bazkalondoren batean, erdi jokoan erdi jolasean, golfean ari ziren andrazko elegante bi, astero bezala. Makila eta pilota, jo eta tira; zelairik zelai, jo eta ke, zulorik zulo, jo eta huts; txitxipotxo eta berriketa, jo eta kale… Bistako zegoen bi-biak ere sabel betetik zetozela, ase on bat eginda noski; hala nola ere ari baitziren, zuloen artekoa egiten, gisako bi gizaseme hondarribiar jubilatu berri.

Hartan, bi dametako baten pilotak, danba!, ustez uste gabe, gizonezkoetako bat harrapatu zuen bete-betean. Ai ene…! Haginean min duenak mingaina hara, da esaera. Gizon gizajoak bi eskuak hankartera eraman eta, plausta!, lurrera bota zuen bere burua, dinbili-danbalaka, negar muzinka, jira eta min, txiki-arraio egina. Han ez zen bromarik, gero! Andre biak berehala ohartu ziren gertatutako okerraz, eta abioan jo zuten gizon errukarriaren bila, eskua ematera, minarenak albait arintzera…

—Ene, bada! Barkaidazu…! –damu hartu zuen damak zinez–. Zaude, baina, lasai, nik lagunduko dizut eta.

—Uuuiii! Aaauuu! Ooohhh!!! –gizonak lurretik oihu saminez, mainontzi–. Hemen ez da atarramendu onik… Suerte txarra heltzean, zakurren potroak eltzean!

—Kiropraktikoa naiz, eta nik badakit min hori nola kendu. Uzten badidazu…

—Ondo da. Baina, mina berez ere aurki joango zait, ala?, amorratuak ez baditu!

Eta fetu-jarreran segitzen zuen aiumaka koitaduak, zelai berdearen erdian, bi eskuak hankarteko azpietara sartuta. Minutuak aurrera, jendea elkarri begira, mina ez zen arintzen… Dama esan eta esan ari zen berak bazekiela zer egin, berak bazekiela nola, uzteko berari… Atzenean, behintzat, baietz; baietz esan zion gizon minez leher eginak; egin ziezaiola nahi zuena, baina oinaze madarikatu hura kentzeko, errekoño, alajainkoa!

Orduan, dama katxarroa belauniko jarri gizon biribilduaren ondoan, eta, aurrena, poliki-poliki, bi eskuak hankartetik libratu eta zelai gainera luzatu zizkion; ondoren, adeitsuki, buruz gora jarri zuen etzanda; eta gero hurrena, galanki-galanki, brageta ireki zion, drrraaaka!, goitik beheraino.

Behin gizaseme minberatua sorosteko egokieran ikusi zuenean, bere bi eskuak galtza-zuloan barrena sartu zizkion kiropraktikoa omen zenak, astiro-astiro, eta masajea ematen hasi zitzaion, ezti eta gozo, aspalditxotik ondo erakutsia zioten eran, organo genitalean, hala zakil gain nola barrabil azpi… Astiro bezain gozoro, zirri eta mirri, makila eta pilota, igurtzi eta igurtzi…

—Ez al zaude hobeto orain…!? –galdetu zion damak belarri izkinara, errukior.

—Zoragarri nago, zo-ra-ga-rri! –erantzunik izango zion gizonezko arestian pilotak jo eta min hartuak, hankak zabal-zabalik–. Hala eta guztiz ere, lehen bezalaxe oraindik ere, min ematen dit eskuan.

Bizargorri, 2015-05-06

Ver Post >
N0RK EGINGO AMARI ERREGALORIK ONENA
img
Jesus Mari Mendizabal | 29-04-2015 | 9:01| 0

Lau egunen buruko, amaren eguna heldu da, maiatzeko lehen igandearekin. Ama… Hamaika komentario kuttun aterako da egunotan iragarkietan, berripaperetan… Nik hemen gaur kuttunetik ttunttunera egingo dut, samurkeriatik barregarrira, aurkitik infrentzura, gure probintzia honetako historia berri bat kontatuz.

Ama dama donostiar txit elizkoi batek bi seme eta alaba bat zeuzkan, urrutira ezkonduak. Hirurak bapo, arrakastatsu eta aberats. Urteak asko aurrera, bisitatarako aukera gutxi eta, halako batean, bakar-minez, hirurak biltzea erabaki zuten amaren fabore eta oroitzapenetan. Eta erabaki zuten bileran, amatxoren kariño zina eta babes beroa eta otoitz sarria nolabait ere eskertu beharra zeukatela. Eta erabaki ere zuten beren artean, apustu gisa, ea hiruretan zeinek egiten zion amari erregalorik onena, hainbeste eta gehiago ere ondotxo merezia zuela-eta aspaldi.

Seme zaharrenak, Kontxa gainean, luxuzko etxe handi ederra lortu zion. Bigarrenak, probintzian egundo ezagutu ez den auto Mercedes erabatekoa erregalatu zion, txofer eta guzti, nahi ordu guzian erabil zezan. Alabak, berriz, anaia biei irabazi nahian, bere buruarekin gogoetan jarri eta… oroitu zuen amari betidanik gustatu izan zitzaiola asko Biblia irakurtzea, baina azkenaldian, lausotasuna medio, apenas irakur zezakeela ezer ondo. Beraz, bada, loro kafe-kolore gorrizta handi bat bidali zion; loroa, Biblia osoa goitik beheraino errezitatzen ikasia.

Izan ere, zeharka-meharka jakin baitzuen loro haren berri, txiripaz. Nonbait, Arantzazuko bost fraide frantziskotarrek lehendabizi (beren buruko su guztiarekin), eta Hondarribiko zazpi moja karmeldarrek ondoren (beren buruko tximetaraino sartuta), hamaika urtez hazia eta hezia zuten, lana latz eginda; propio zertarako?, eta Biblia errezitatzen ikas zezan, hasi eta buka.

Jakina, loro halakoxe hura amarentzako erostera joan zenean, ahoa neurri eskatu zioten: fraide-mojen bi etxeak zahar-berritze aldera, loro truk, ia milioi bat euro entregatu behar izan zituen alaba gogotsuak. Apustu hartan muskildu egin zen; zorren zorrez bete eta ito, alegia. Halere, balio izan zuen, amagatik. «Zuen amak zein kapitulu entzun nahi duen adierazi orduko, loroa tipirri-taparra hasiko zaio errezitatzen».

Handik denbora asko baino lehen, amak gutun bana idatzi zien hiru seme-alabei, bere esker ona erakutsi nahian. Seme zaharrenari: «Abraham, sekulakoa da eskaini didazun etxea. Nik, ordea, aski dut gelatxo bat bizitzeko. Etxe handiak lan handiak ditu, seme, garbitzen eta jasotzen. Edozein moduz ere, eskerrik asko, polita da-eta oso!». Seme bigarrenari: «Moises, xaharturik bizi naiz dagoeneko; ez naiz gauza etxezulotik inora mugitzeko. Mercedesa alfer-alferrik daukagu geldi eta txoferra hor bidali dizut atzera. Dena den, autoa zoragarria da eta mila esker!».

Alabari: «Ene Sara laztana. Hirurak ere eskuzabal portatu zarete nirekin, Jesus mila bider! Bihotza gainezka daukat ditxaz, barrena bete-beterik pozez… Hiruretan, baina, zu izan zara zentzudunena; zer demontre! Zuk jakin duzu, besteek ez bezala, amatxori zer zaion gustatzen. Hummm…! Oso goxoa zegoen oilaskoa, labean erreta».

Bizargorri, 2015-04-29

Ver Post >

Categorías

Otros Blogs de Autor